Ngã Sáu Gò Vấp và Ngã Năm Chuồng Chó là hai nút giao nhiều nhánh nằm trên trục Nguyễn Kiệm, cũng là hai mốc chỉ đường mà người Gò Vấp dùng nhiều nhất. Qua hai nơi này êm nhất khi bạn biết trước nhánh mình sẽ ra, vào đúng làn từ xa và tránh khung giờ tan tầm; còn người mới thì nên coi chúng là mốc để định hướng hơn là chỗ để đi tắt.
Một nút giao có năm, sáu nhánh luôn khó hơn ngã tư rất nhiều: dòng xe vào từ nhiều phía, góc rẽ không vuông, có nhánh rộng có nhánh hẹp, có khi đèn tín hiệu chia pha dài. Bài này kể về tên gọi, cấu trúc và nhịp xe của hai nút, kèm kinh nghiệm thực tế để đi qua mà không lạc hướng.
Ngã Sáu: trái tim cũ của Gò Vấp
Ngã Sáu Gò Vấp là nơi Nguyễn Kiệm từ phía nam đi lên gặp Quang Trung, Nguyễn Oanh, Nguyễn Văn Nghi và các nhánh khác. Từ rất lâu, khu quanh ngã sáu đã là chỗ tụ họp buôn bán của vùng: chợ Gò Vấp nằm gần đó, xung quanh là dãy nhà phố bán vải, đồ gia dụng, vàng bạc, điện thoại, quán ăn. Nhiều người lớn tuổi vẫn nhắc tới khu này như "chợ quận", nơi ngày trước muốn mua sắm thứ gì lớn là phải xuống đây.
Chính vì là trung tâm buôn bán, ngã sáu đông không chỉ vì xe đi qua mà còn vì xe dừng lại. Người mua hàng tấp vào lề, xe giao hàng đỗ bốc dỡ, khách ra vào chợ băng qua đường. Lượng xe "đứng yên" này làm hẹp mặt đường thực tế ở các nhánh gần nút, khiến dòng xe đi qua chậm hơn nhiều so với bề rộng thiết kế.
Người địa phương dùng ngã sáu như tâm của một chiếc la bàn. "Trên ngã sáu" là phía bắc, tức hướng Quang Trung, Nguyễn Oanh đi lên; "dưới ngã sáu" là phía Nguyễn Kiệm về Phú Nhuận. Nếu bạn mới chuyển tới, chỉ cần biết nhà mình nằm trên nhánh nào tính từ ngã sáu là đã có thể chỉ đường cho người khác khá chính xác.
Các nhánh của Ngã Sáu dẫn về đâu
Nguyễn Kiệm (phía nam). Về Phú Nhuận và trung tâm thành phố, qua khu Bệnh viện Quân y 175 và gần Công viên Văn hoá Gia Định. Đây là nhánh đông nhất vào buổi sáng ngày làm việc.
Quang Trung (phía tây bắc). Trục dài nhất của nửa phía tây, qua chợ Hạnh Thông Tây, nhiều trường học, siêu thị, đi tới khu chợ Cầu giáp Quận 12 cũ. Ai ở các phường Thông Tây Hội, An Hội Tây hiện nay phần lớn về nhà theo nhánh này.
Nguyễn Oanh (phía bắc). Lên phía bắc, tới cây cầu cuối đường sang Quận 12 cũ. Là đường của người ở khu An Nhơn, phường Gò Vấp mới và người từ bên kia sông vào thành phố.
Nguyễn Văn Nghi và các nhánh còn lại. Dẫn sang phía đông và đông nam, nối với khu dân cư cũ quanh chợ và về phía Phan Văn Trị, Bình Thạnh. Các nhánh này hẹp hơn, nhiều cửa hàng sát lề, hợp đi xe máy hơn ô tô.
Ngã Năm Chuồng Chó: một cái tên lạ và một nút giao khó
Đi theo Nguyễn Kiệm từ ngã sáu xuống phía nam một đoạn sẽ gặp Ngã Năm Chuồng Chó, nơi Nguyễn Kiệm giao với Nguyễn Thái Sơn và vài con đường khác. Cái tên nghe lạ tai này được truyền miệng qua nhiều thế hệ; lời kể phổ biến nhất gắn nó với một trại nuôi chó từng có ở khu vực này từ thời Pháp. Đây là lời kể dân gian, chưa thấy tư liệu chính thức xác nhận chi tiết, nhưng cái tên đã bám chắc vào nút giao đến mức người ta dùng nó tự nhiên như tên một con đường.
Về giao thông, ngã năm khó ở chỗ các nhánh không cắt nhau vuông góc, nên khi đứng ở một nhánh, bạn khó nhìn thấy hết dòng xe từ các nhánh kia. Nguyễn Thái Sơn là con đường dẫn về phía Phạm Văn Đồng, Công viên Văn hoá Gia Định và khu quanh sân bay, nên một phần dòng xe đi sân bay từ Gò Vấp đi qua đây. Thêm vào đó là xe từ các khu dân cư hai bên đổ ra, khiến nút giao đông gần như cả ngày.
Người ở gần thường dặn nhau: đến ngã năm thì chậm lại, để ý đèn và người đi bộ, đừng cố bám đuôi xe phía trước qua nút khi đèn đã chuyển. Với người chưa quen, ngã năm dễ làm lạc hướng hơn cả ngã sáu, vì nhánh nào trông cũng giống nhánh nào và quay ra khỏi nút một chút là đã mất mốc.
Đi qua một nút giao nhiều nhánh cho đúng
Dù là ngã sáu hay ngã năm, cách đi qua an toàn và ít lạc đều theo một trình tự giống nhau. Người đi quen làm việc này gần như theo phản xạ:
- Trước khi tới nút, xác định nhánh mình sẽ ra bằng tên đường, không chỉ bằng hướng trái hay phải, vì ở nút nhiều nhánh "rẽ trái" có thể là hai nhánh khác nhau.
- Từ cách nút một đoạn, vào làn tương ứng: rẽ phải đi sát lề phải, đi thẳng ở giữa, rẽ trái ở làn trái, đúng theo vạch kẻ và mũi tên trên mặt đường nếu có.
- Quan sát đèn tín hiệu của chính hướng mình. Ở nút nhiều nhánh, đèn có thể chia nhiều pha, hướng bên cạnh được đi không có nghĩa là hướng mình được đi.
- Khi qua nút, giữ tốc độ đều, không đổi ý giữa chừng. Nếu lỡ nhánh, cứ ra một nhánh khác rồi tìm chỗ quay lại, còn hơn chen ngang dòng xe ở giữa nút.
- Ra khỏi nút, nhìn tên đường trên biển báo đầu tiên để chắc mình đã vào đúng nhánh trước khi đi tiếp xa.
Khi đi bằng ứng dụng bản đồ, nên xem trước đoạn qua nút trên màn hình lúc còn đứng yên, vì giọng đọc chỉ đường đôi khi nói "rẽ phải" ở chỗ có hai nhánh phải gần nhau. Đừng cầm điện thoại xem bản đồ khi đang chạy xe qua nút, vừa nguy hiểm vừa bị xử phạt.
Giờ nào nên tránh và đường vòng thường dùng
Hai nút này đông nhất vào buổi sáng khoảng thời gian người đi làm, học sinh tới trường, và buổi chiều tối khi tan tầm. Ngoài ra, khu ngã sáu còn đông vào buổi tối cuối tuần và những ngày giáp Tết, khi chợ và các dãy cửa hàng xung quanh hút người tới mua sắm. Buổi trưa và đêm muộn thường thông thoáng hơn hẳn.
Người ở lâu có vài cách tránh quen thuộc. Đi từ phía bắc xuống Phú Nhuận mà không cần ghé ngã sáu, nhiều người chọn Phan Văn Trị ở phía đông thay cho Nguyễn Kiệm. Đi từ nửa phía tây sang phía bắc, có thể dùng các trục nhánh như Lê Văn Thọ, Lê Đức Thọ, Phạm Văn Chiêu để nối Quang Trung với Nguyễn Oanh mà không quay về nút. Đi sân bay, có người chọn đi theo Phạm Văn Đồng rồi vòng vào khu sân bay thay vì qua ngã năm.
Tuy vậy, đường vòng nào cũng có giới hạn: khi nhiều người cùng biết một lối tránh, lối đó cũng kẹt. Cách chắc ăn hơn vẫn là dịch giờ đi, hoặc xem tình trạng giao thông trực tuyến trước khi xuất phát. Nếu chỉ đi vài trăm mét qua nút để tới một cửa hàng, đi bộ đôi khi nhanh hơn chạy xe vòng tìm chỗ đỗ.
Người đi bộ, xe đạp và người lớn tuổi ở hai nút giao
Hai nút này không được thiết kế ưu tiên người đi bộ. Vỉa hè quanh nút thường bị chiếm bởi xe đỗ, hàng hoá bày ra, và vạch đi bộ dài vì phải băng qua nhiều làn. Người đi bộ nên sang đường đúng vạch, đúng đèn dành cho mình, đi theo nhóm nếu có thể, và tuyệt đối không băng chéo qua giữa nút để đi tắt sang góc đối diện.
Người lớn tuổi đi chợ Gò Vấp hay đi khám ở khu Nguyễn Kiệm là nhóm cần để ý nhất. Gia đình có ông bà hay tự đi nên chọn giúp họ một lộ trình không phải băng qua nút, chẳng hạn xuống xe ở phía cùng bên với chợ hoặc bệnh viện, hoặc đưa đón tận nơi vào giờ đông. Với trẻ em đi xe đạp, ngã sáu và ngã năm là nơi không nên tự đi qua vào giờ cao điểm.
Người chạy xe cũng có phần trách nhiệm: nhường người đi bộ đang ở trên vạch, không bóp còi dồn ép người già đang sang đường, giảm tốc ở góc rẽ phải nơi người đi bộ thường xuất hiện bất ngờ từ sau xe đỗ. Một nút giao an toàn hơn khi mỗi người chậm lại vài giây.
Đỗ xe, hẹn gặp và mua sắm quanh ngã sáu
Vì là trung tâm buôn bán cũ, khu ngã sáu là nơi người ta tới để làm việc gì đó chứ không chỉ đi ngang. Chuyện đầu tiên khi tới là chỗ để xe. Xe máy thường gửi ở bãi giữ xe của chợ Gò Vấp, của các siêu thị, ngân hàng, hoặc ngay trước cửa hàng nếu cửa hàng có chỗ và cho phép. Đừng dựng xe tùy tiện dưới lòng đường hay chắn lối vào hẻm, vừa làm ùn thêm cho cả nút giao, vừa dễ bị xử lý vi phạm trật tự đô thị.
Ô tô thì khó hơn nhiều. Quanh ngã sáu, các nhánh đều hẹp và đông, chỗ đỗ ven đường rất ít, có đoạn cấm dừng đỗ. Người đi ô tô tới mua sắm ở đây thường chọn gửi ở bãi xa hơn một chút rồi đi bộ vào, hoặc để người đi cùng xuống trước rồi chạy vòng. Tốt nhất là đi xe máy, xe công nghệ hoặc xe buýt nếu chỉ tới khu chợ.
Ngã sáu và ngã năm cũng là điểm hẹn quen thuộc: hẹn bạn bè, hẹn giao hàng, hẹn xe đón. Nhưng vì nút giao rộng và nhiều góc, "gặp ở ngã sáu" là một lời hẹn quá mơ hồ. Hãy hẹn ở một góc cụ thể, cạnh một cửa hàng lớn hay trước cổng một cơ sở dễ nhận ra, và nói rõ góc đó nằm trên đường nào. Khi đặt xe công nghệ, ghim điểm đón ở đoạn đường phía ngoài nút một chút, nơi xe dễ dừng, thay vì ngay giữa góc giao.
Với người bán hàng, mặt bằng quanh ngã sáu có lợi là khách qua lại đông, nhưng khách khó dừng xe. Nhiều cửa hàng ở đây sống nhờ khách quen trong vùng, khách đặt hàng qua điện thoại và giao tận nơi hơn là khách vãng lai tấp vào.
Câu hỏi thường gặp
Ngã Sáu Gò Vấp gồm những đường nào?
Ngã Sáu là nơi giao nhau của Nguyễn Kiệm, Quang Trung, Nguyễn Oanh, Nguyễn Văn Nghi và vài nhánh nhỏ khác. Nguyễn Kiệm về phía Phú Nhuận, Quang Trung lên tây bắc, Nguyễn Oanh lên bắc, các nhánh còn lại về phía đông và khu chợ Gò Vấp.
Vì sao gọi là Ngã Năm Chuồng Chó?
Theo lời kể truyền miệng phổ biến, tên gọi gắn với một trại nuôi chó từng có ở khu vực này thời Pháp. Đây là lời kể dân gian, chưa thấy tư liệu chính thức xác nhận chi tiết, nhưng cái tên đã thành mốc chỉ đường quen thuộc của người Gò Vấp và cả thành phố.
Ngã Năm Chuồng Chó cách Ngã Sáu bao xa?
Hai nút cùng nằm trên trục Nguyễn Kiệm, ngã năm ở phía nam, gần Phú Nhuận hơn, ngã sáu ở phía bắc. Đi xe máy giữa hai nút mất ít phút khi đường thông, nhưng giờ cao điểm có thể lâu hơn nhiều. Khoảng cách cụ thể nên xem trên bản đồ theo điểm xuất phát của bạn.
Đi từ Gò Vấp ra sân bay có phải qua Ngã Năm Chuồng Chó không?
Không bắt buộc. Một phần dòng xe đi sân bay qua ngã năm theo hướng Nguyễn Thái Sơn, nhưng nhiều người chọn Phạm Văn Đồng rồi vòng vào khu sân bay, hoặc đi các đường phía tây nếu ở gần Tân Sơn, Phan Huy Ích. Chọn lối nào tùy nơi ở và giờ đi.
Giờ nào Ngã Sáu Gò Vấp vắng nhất?
Thường là giữa trưa và đêm muộn. Buổi sáng lúc đi làm, đi học và chiều tối tan tầm là đông nhất; tối cuối tuần và những ngày giáp Tết khu quanh chợ cũng đông vì người đi mua sắm. Muốn chắc, xem tình trạng giao thông trực tuyến trước khi đi.
Lỡ vào nhầm nhánh ở ngã sáu thì làm sao?
Cứ đi tiếp ra khỏi nút theo nhánh đã lỡ vào, đi chậm, tìm chỗ quay đầu hợp lệ hoặc một con đường vòng lại. Không nên dừng đột ngột, lùi xe hay quay đầu ngay giữa nút, vì xe từ nhiều hướng không lường trước được và rất dễ va chạm.