Phần lớn mất mát của người ở trọ đến từ ba chỗ: xe máy để ngoài hoặc không khoá kỹ, cửa phòng không khoá khi ra ngoài một lát, và tiền cọc chuyển cho người lạ trên mạng trước khi thấy phòng. Cả ba đều phòng được bằng những thói quen đơn giản, không tốn kém.
Gò Vấp là vùng đông dân, nhiều nhà trọ, nhiều người mới đến, nên cũng là nơi kẻ gian và kẻ lừa đảo tìm cơ hội, như ở bất kỳ quận đông dân nào của thành phố. Bài này không nhằm làm bạn sợ, mà gom lại những kinh nghiệm thực tế của người ở trọ lâu năm, cùng những chiêu lừa hay gặp khi tìm phòng qua mạng.
Giữ xe máy: tài sản lớn nhất của người ở trọ
Luôn khoá cổ và rút chìa. Nghe hiển nhiên, nhưng rất nhiều vụ mất xe xảy ra khi chủ xe chỉ chạy vào nhà lấy đồ một phút, để chìa trên xe. Tập thói quen rút chìa mỗi khi rời xe, kể cả trong sân nhà trọ.
Thêm một lớp khoá phụ. Khoá đĩa, khoá chữ U, hoặc khoá xích nối xe với vật cố định. Kẻ trộm thường chọn chiếc xe dễ nhất; một lớp khoá phụ khiến chiếc xe của bạn kém hấp dẫn hơn những chiếc bên cạnh.
Không để xe ngoài hẻm qua đêm. Xe để ngoài qua đêm là mục tiêu quen thuộc. Nếu nhà trọ không đủ chỗ, tìm bãi gửi xe có người trông gần nhà.
Giữ giấy tờ xe riêng. Không để giấy đăng ký xe trong cốp. Chụp lại giấy tờ, ghi số khung, số máy để báo khi cần.
Cẩn thận với cổng chung. Ra vào nhà trọ có cổng chung, đóng cổng ngay sau khi qua, không mở cổng cho người lạ chỉ vì họ nói "tìm người quen". Hỏi tên người họ tìm, gọi người đó xuống.
Khoá cửa phòng và giữ đồ trong phòng
Khi nhận phòng mới, hỏi chủ nhà khoá đã được thay từ người thuê trước chưa. Nếu chưa, đề nghị thay hoặc tự thay với sự đồng ý của chủ nhà, vì người thuê cũ có thể vẫn giữ chìa. Khoá cửa sổ, khoá cửa ban công cũng cần kiểm tra, nhất là phòng tầng trệt hoặc phòng có ban công sát mái nhà bên.
Thói quen nguy hiểm nhất là để cửa phòng mở khi chạy xuống tầng dưới, sang phòng bạn, ra đầu hẻm mua đồ. Chỉ cần vài phút, điện thoại, laptop để trên bàn có thể biến mất. Khoá cửa mỗi khi rời phòng, kể cả chỉ một lát.
Đồ quý nên cất trong tủ có khoá, không để ngay cạnh cửa sổ nhìn từ ngoài vào thấy. Laptop, máy ảnh, trang sức không dùng hằng ngày thì có thể để ở nơi an toàn hơn. Với ví, căn cước, thẻ ngân hàng, giữ một bản chụp trên điện thoại để báo mất và làm lại nhanh.
Nếu nhà trọ có camera chung, hỏi chủ nhà camera quay những góc nào, lưu được bao lâu, ai xem được. Camera không ngăn được mọi vụ trộm, nhưng giúp tìm lại khi có sự việc. Nếu tự lắp camera nhỏ trong phòng, chỉ hướng vào phòng mình, không quay sang phòng người khác hay hành lang chung khi chưa hỏi ý mọi người.
Ngoài đường: giật điện thoại, giật túi
Một kiểu mất đồ hay gặp ở các khu đông của thành phố là giật điện thoại, giật túi khi người đi đường đang đứng ở lề, đang chạy xe chậm mà cầm điện thoại xem bản đồ. Những người mới ở trọ, chưa quen đường, hay phải mở bản đồ dò số nhà dạng xẹt trong hẻm, dễ thành mục tiêu.
Cách phòng đơn giản: khi cần xem bản đồ, tấp hẳn vào nơi an toàn, đứng quay lưng vào tường, cầm điện thoại chắc bằng hai tay. Khi chạy xe, dùng giá đỡ chắc chắn hoặc tai nghe để nghe chỉ đường, không cầm điện thoại trên tay. Túi xách đeo chéo, để phía trong, không treo lủng lẳng phía lề đường.
Về khuya, chọn đường có đèn, có người qua lại để về nhà trọ, dù dài hơn một chút. Nếu bị giật, đừng đuổi theo bằng xe máy vì rất dễ gây tai nạn cho chính mình; nhớ đặc điểm, gọi 113 hoặc trình báo công an phường nơi xảy ra sự việc, khoá tài khoản ngân hàng và ví điện tử liên kết với điện thoại.
Chiêu lừa khi tìm phòng trọ trên mạng
Tìm phòng qua mạng xã hội và các trang rao vặt tiện, nhưng cũng là nơi kẻ lừa đảo hoạt động. Dưới đây là những kiểu hay gặp và dấu hiệu nhận biết.
| Kiểu lừa | Diễn ra thế nào | Dấu hiệu nhận biết |
|---|---|---|
| Phòng ảo, ảnh mượn | Đăng ảnh phòng đẹp lấy từ nơi khác, giá thấp bất thường để thu hút | Không cho xem trực tiếp, lấy cớ đang ở xa, ảnh quá chuyên nghiệp so với phòng trọ |
| Cọc giữ chỗ trước khi xem | Báo "nhiều người hỏi lắm", yêu cầu chuyển một khoản cọc giữ phòng ngay | Gấp gáp, tài khoản nhận tiền không trùng tên chủ nhà, xong rồi chặn liên lạc |
| Mạo danh chủ nhà | Người không có quyền cho thuê dẫn đi xem phòng thật, nhận cọc rồi biến mất | Không có giấy tờ chứng minh quyền cho thuê, không cho gặp chủ nhà |
| Cho thuê chồng | Một phòng nhận cọc của nhiều người, đến ngày dọn vào mới vỡ lở | Người cho thuê nhận cọc bằng tiền mặt, không giấy tờ, hẹn ngày nhận phòng xa |
| Cò thu phí xem phòng | Thu phí "dẫn đi xem" hoặc phí "đăng ký" trước, dẫn xem phòng không đúng như tin | Đòi tiền trước khi bạn thấy bất cứ căn phòng nào |
Nguyên tắc chung: không chuyển tiền trước khi thấy phòng thật, gặp người có quyền cho thuê và có giấy nhận tiền rõ ràng.
Tìm phòng qua mạng an toàn: các bước nên làm
Những bước dưới đây không mất nhiều thời gian nhưng loại được phần lớn tin lừa đảo.
- Tra ảnh: dùng tính năng tìm kiếm bằng hình ảnh để xem ảnh phòng có xuất hiện ở tin khác, khu khác không.
- Xem tài khoản đăng tin: tài khoản mới lập, ít hoạt động, đăng cùng một phòng ở nhiều khu khác nhau là dấu hiệu đáng ngờ.
- Gọi điện, hẹn xem trực tiếp; người cho thuê thật thường không ngại hẹn.
- Khi xem, hỏi gặp chủ nhà hoặc xem giấy tờ chứng minh quyền cho thuê; nếu là người thuê lại, hỏi chủ nhà có đồng ý không.
- Chỉ đặt cọc sau khi đã xem, có giấy nhận cọc ghi đủ thông tin, chuyển vào tài khoản đúng tên người có quyền cho thuê.
- Hỏi hàng xóm hoặc người đang ở trong nhà trọ về chủ nhà, nếu có thể.
Nếu đã bị lừa, giữ lại toàn bộ tin nhắn, ảnh chụp, biên lai chuyển khoản, báo ngay ngân hàng để được hỗ trợ và trình báo cơ quan công an nơi gần nhất.
An ninh là chuyện chung của cả nhà trọ
Một nhà trọ an toàn không chỉ nhờ khoá tốt mà nhờ mọi người trong nhà cùng có ý thức. Đóng cổng sau khi ra vào, không đưa mã cổng, chìa cổng cho người ngoài, báo chủ nhà khi thấy người lạ lảng vảng, nhắc nhau khoá xe. Những điều nhỏ ấy cộng lại tạo nên một nơi kẻ gian ngại ghé.
Người thuê nên biết tên, mặt những người ở cùng nhà, có nhóm nhắn tin chung với chủ nhà để báo nhanh khi có chuyện. Ở những xóm lâu đời của Gò Vấp, hàng xóm vẫn để ý giùm nhà nhau; ở dãy trọ đông người mới, nếp ấy cần được dựng lại từ những lời chào hỏi đầu tiên.
Khi có người mới chuyển vào hay người cũ dọn đi, đó là lúc cổng hay bị mở lâu, đồ đạc để ngổn ngang ngoài hành lang, người lạ khiêng đồ ra vào. Những ngày như vậy càng nên để ý xe và cửa phòng mình. Người dọn đi nên trả đủ chìa, thẻ từ và báo mã cổng cần đổi, để người ở lại yên tâm.
Chủ nhà trọ cũng có phần trách nhiệm: thay khoá khi người thuê trả phòng, lắp đèn ở cổng và hành lang, camera ở bãi xe, quy định rõ việc ra vào, và yêu cầu người thuê đăng ký tạm trú theo quy định. Một nhà trọ được quản lý tốt giữ chân người thuê lâu và ít phiền phức hơn hẳn.
Những chiêu lừa nhắm vào người đã ở trọ
Cuộc gọi mạo danh. Người gọi xưng là nhân viên điện lực, cấp nước, công an hay cán bộ phường, báo bạn nợ tiền, vi phạm, yêu cầu chuyển khoản hoặc cài ứng dụng lạ. Cơ quan nhà nước không yêu cầu chuyển tiền qua điện thoại. Cúp máy, tự liên hệ lại qua kênh chính thức hoặc hỏi chủ nhà.
Mã thanh toán dán sẵn. Tờ giấy có mã QR dán ở cổng, ở đồng hồ điện, ghi là để đóng tiền điện, tiền rác. Chỉ thanh toán theo thông báo chính thức hoặc theo tài khoản chủ nhà đã ghi trong hợp đồng.
Người lạ nhờ nhận hàng, nhờ chuyển tiền. Ai đó nhắn tin nhờ nhận giùm gói hàng, rồi yêu cầu bạn trả trước tiền thu hộ; hoặc nhờ đứng tên tài khoản, sim. Đây là cách kẻ gian lợi dụng người khác cho việc phạm pháp.
Việc làm thêm tại nhà lương cao. Sinh viên ở trọ hay nhận tin mời làm nhiệm vụ online, đặt đơn ảo để nhận hoa hồng, phải nạp tiền trước. Công việc thật không bắt người làm nạp tiền.
Mượn danh chủ nhà đổi tài khoản. Tin nhắn từ tài khoản lạ báo chủ nhà đổi số tài khoản nhận tiền phòng. Luôn gọi điện xác nhận trực tiếp với chủ nhà trước khi chuyển.
Người mới lên thành phố và bạn nữ ở trọ: vài lưu ý thêm
Những tuần đầu ở thành phố là lúc dễ bị lợi dụng nhất: chưa quen đường, chưa quen người, dễ tin lời mời giúp đỡ. Hãy giữ một danh sách ngắn những người tin cậy: người thân, bạn cùng quê, chủ nhà, và báo cho ít nhất một người biết địa chỉ chỗ ở, nơi làm việc của mình.
Với bạn nữ, nên ưu tiên nhà trọ có cổng khoá, có chủ nhà hoặc người quản lý ở cùng, hành lang có đèn. Không mở cửa phòng cho người lạ, kể cả người xưng là thợ sửa điện nước nếu chủ nhà không báo trước. Khi gọi xe công nghệ về khuya, chia sẻ hành trình cho người thân, kiểm tra biển số trước khi lên xe.
Nếu có ai đó trong nhà trọ hoặc trong hẻm làm bạn thấy không an toàn, như theo dõi, nhắn tin quấy rối, báo ngay với chủ nhà và người thân; khi có dấu hiệu nguy hiểm, gọi 113. Không nên ngại "làm phiền", vì an toàn của bạn quan trọng hơn sự khó xử nhất thời.
Câu hỏi thường gặp
Mất xe ở nhà trọ thì chủ nhà có phải đền không?
Tùy thoả thuận trong hợp đồng và việc chủ nhà có nhận trông giữ xe hay không. Nếu nhà trọ thu phí giữ xe và cam kết trông giữ, trách nhiệm khác với trường hợp chỉ cho để xe nhờ. Trình báo công an trước, rồi đối chiếu hợp đồng, nếu cần hỏi ý kiến người có chuyên môn pháp lý.
Có nên chuyển cọc giữ phòng khi chưa xem phòng?
Không nên. Đây là chiêu lừa phổ biến nhất. Nếu thật sự ở xa, nhờ người quen ở thành phố đi xem giúp, hoặc gọi video trực tiếp với chủ nhà đứng trong phòng, và chỉ chuyển tiền vào tài khoản đúng tên người có quyền cho thuê, có giấy nhận cọc.
Bị giật điện thoại ở Gò Vấp thì làm gì trước?
Đừng đuổi theo bằng xe. Dùng điện thoại khác hoặc nhờ người xung quanh khoá tài khoản ngân hàng, ví điện tử, đổi mật khẩu các tài khoản quan trọng, báo nhà mạng khoá sim. Sau đó trình báo công an phường nơi xảy ra sự việc, cung cấp đặc điểm người và xe nếu nhớ.
Làm sao biết người dẫn xem phòng có phải chủ nhà không?
Đề nghị xem giấy tờ nhà hoặc giấy uỷ quyền, hỏi chuyện hàng xóm, người đang ở trong nhà trọ. Người cho thuê lại phải có sự đồng ý của chủ nhà. Nếu người dẫn né tránh mọi câu hỏi về chủ nhà, hãy cân nhắc kỹ trước khi đưa tiền.
Nhà trọ không có camera có nên ở không?
Camera giúp tìm lại khi có sự việc, nhưng không phải yếu tố duy nhất. Nhà trọ không camera mà có cổng chắc, bãi xe trong nhà, chủ nhà ở cùng, hàng xóm thân thiện vẫn có thể an toàn. Ngược lại, có camera mà cổng để mở suốt ngày thì cũng không giúp nhiều.
Gọi công an khi khẩn cấp là số nào?
Số khẩn cấp gọi công an trên toàn quốc là 113, báo cháy là 114, cấp cứu y tế là 115, đều gọi miễn phí. Lưu sẵn trong điện thoại, khi gọi nói rõ địa chỉ theo số nhà, số hẻm, tên đường và tên phường mới.