Một ngày ở Gò Vấp: từ chợ sáng, giờ kẹt xe đến quán khuya của một vùng đông dân

Một ngày ở Gò Vấp bắt đầu từ trước năm giờ sáng ở các chợ, cao điểm xe cộ khoảng sáu rưỡi đến tám rưỡi và năm đến bảy giờ tối trên các trục Nguyễn Kiệm, Phạm Văn Đồng, Quang Trung, Nguyễn Oanh, rồi kéo dài đến khuya ở các dãy quán ăn. Biết nhịp này giúp người mới đến chọn giờ đi chợ, giờ ra đường, giờ hẹn khách hợp lý hơn.

Bài viết theo trình tự thời gian một ngày bình thường trong tuần, với những khung giờ phỏng chừng dựa trên quan sát chung, không phải số liệu đo đếm. Mỗi khu, mỗi con đường có thể sớm hay muộn hơn một chút. Chi tiết đường đi, chỗ kẹt xe có ở mục Đường phố và giao thông; chợ và món ăn có ở mục Ẩm thực và chợ.

Trước sáu giờ: chợ thức dậy, công viên đông người tập

Những người dậy sớm nhất ở Gò Vấp là tiểu thương. Hàng rau, cá, thịt được đưa về các chợ như chợ Gò Vấp, chợ Hạnh Thông Tây, chợ Xóm Mới và các chợ nhỏ trong khu dân cư từ lúc trời còn tối, nhiều người lấy hàng từ các chợ đầu mối lớn của thành phố. Đến khoảng năm giờ, sạp đã bày xong, những người đi chợ sớm nhất là chủ quán ăn, chủ tiệm cơm cần mua nguyên liệu tươi.

Cùng lúc đó, các công viên và khoảng sân rộng bắt đầu đông người tập thể dục. Công viên Văn hoá Gia Định, công viên Làng hoa Gò Vấp và các mảng xanh nhỏ dọc đường là nơi người cao tuổi đi bộ, tập dưỡng sinh, nhảy theo nhạc; người trẻ chạy bộ trước giờ đi làm. Trong hẻm, các cụ ông cụ bà quét sân, tưới cây kiểng, ngồi uống trà trước cửa.

Đây cũng là giờ các xe bánh mì, xôi, bánh cuốn, cháo bày ra đầu hẻm. Với người đi làm sớm, một ổ bánh mì hay gói xôi cầm tay là bữa sáng quen thuộc, ăn trên đường hoặc mang vào chỗ làm.

Từ sáu rưỡi đến tám rưỡi: giờ cao điểm buổi sáng

Giờ cao điểm buổi sáng ở Gò Vấp có hai dòng chính. Dòng thứ nhất là phụ huynh đưa con đến trường, tạo ra cảnh ùn ứ cục bộ trước cổng các trường tiểu học, trung học cơ sở trong khu dân cư. Dòng thứ hai là người đi làm hướng về trung tâm thành phố, về phía sân bay, Tân Bình, Phú Nhuận, Bình Thạnh, hoặc ngược lên các khu sản xuất phía Quận 12 cũ.

Những trục quen bị đông giờ này là Nguyễn Kiệm hướng về Phú Nhuận, Phạm Văn Đồng, Quang Trung, Nguyễn Oanh, Phan Văn Trị, Lê Đức Thọ, cùng các nút như Ngã Sáu Gò Vấp và khu vực quanh Ngã Năm Chuồng Chó. Người ở lâu thường có lộ trình riêng qua hẻm để tránh đoạn đông, hoặc đi sớm hẳn trước sáu rưỡi.

Kinh nghiệm chung của người Gò Vấp là: nếu không bắt buộc, đừng hẹn việc ở trung tâm lúc tám giờ sáng; nếu phải đi, cộng thêm thời gian dự phòng. Ngày mưa, thời gian đi có thể kéo dài hơn đáng kể. Những ai đi sân bay buổi sáng nên đặc biệt tính kỹ vì đường quanh khu sân bay thường đông.

Buổi trưa: nhịp chậm của khu dân cư

Sau giờ cao điểm, khu dân cư chậm hẳn lại. Chợ sáng vãn dần sau khoảng chín, mười giờ; nhiều sạp dọn hàng, chỉ còn sạp bán đồ khô, tạp hoá. Trong hẻm, người già và trẻ nhỏ ở nhà; các cửa hàng nhỏ như tiệm may, tiệm sửa xe, tiệm tạp hoá làm việc đều đều.

Giờ trưa là giờ của các quán cơm. Khu quanh các văn phòng, trường học, bệnh viện có nhiều quán cơm phần, cơm tấm, bún, phở phục vụ người đi làm. Người làm văn phòng thường đi ăn theo nhóm, ăn nhanh rồi tìm chỗ uống cà phê hoặc về nghỉ trưa. Sinh viên tranh thủ quán cơm bình dân gần trường. Nhiều người đặt cơm qua ứng dụng giao hàng, nên giờ trưa đầu hẻm, trước các toà văn phòng thường có cảnh tài xế giao đồ ăn chờ khách.

Trời Sài Gòn buổi trưa thường nắng gắt, nhất là mùa khô từ khoảng tháng Mười Hai đến tháng Tư. Người địa phương hạn chế ra đường giờ này nếu không cần, và các việc như đi chợ, giao nhận hàng thường dồn vào buổi sáng hoặc chiều mát.

Buổi chiều: trường tan, công viên lại đông

Từ khoảng bốn giờ chiều, nhịp sống tăng tốc trở lại. Học sinh tan trường, cổng trường lại đông xe đón. Các tiệm trà sữa, ăn vặt quanh trường đông học sinh, sinh viên. Chợ chiều ở một số khu họp lại, bán rau, cá, thịt cho người đi làm về muộn mua nấu bữa tối.

Chiều mát là giờ nhiều người ra công viên: cha mẹ dắt con đi chơi, người lớn tuổi đi bộ, nhóm bạn trẻ chạy bộ, đá cầu, chơi cầu lông. Các sân bóng mini, sân cầu lông trong khu dân cư bắt đầu kín lịch. Dọc các trục lớn, các cửa hàng nội thất, điện máy, quần áo bật đèn đón khách sau giờ làm.

Từ năm giờ đến bảy giờ tối là giờ cao điểm thứ hai, chiều ngược lại với buổi sáng: dòng xe từ trung tâm, từ sân bay, từ các quận lân cận đổ về Gò Vấp. Người ở các hẻm sâu đôi khi chọn ở lại chỗ làm thêm một chút, đi ăn tối, tập thể dục rồi mới về để tránh kẹt.

Khung giờ gợi ý cho người mới đến

Bảng sau tổng hợp kinh nghiệm chung để sắp xếp việc trong ngày. Đây là gợi ý định tính, không phải lịch hoạt động chính thức của chợ hay cơ quan nào.

Cuối tuần nhịp sống khác hẳn: sáng thứ Bảy, Chủ nhật đường thoáng hơn, nhưng công viên, quán cà phê, trung tâm thương mại và các khu ăn uống đông hơn ngày thường.

Buổi tối và đêm khuya: thành phố không ngủ sớm

Sau bảy giờ tối, Gò Vấp sống theo kiểu khác. Các dãy quán ăn trên những trục như Phan Văn Trị, Nguyễn Văn Lượng, Quang Trung, Lê Văn Thọ và trong các hẻm lớn đông người: lẩu, nướng, ốc, hủ tiếu, cháo, bánh tráng trộn. Quán cà phê bật nhạc, sinh viên ngồi học nhóm, người đi làm gặp bạn. Trung tâm thương mại, siêu thị đông khách gia đình mua sắm.

Từ mười giờ đêm, khu dân cư dần yên, nhưng một số quán ăn khuya, xe hủ tiếu gõ, tiệm cháo vẫn bán đến nửa đêm hoặc muộn hơn, phục vụ người làm ca, tài xế, sinh viên học khuya. Đây là một phần rất "Sài Gòn" của Gò Vấp: muốn ăn gì lúc khuya cũng tìm được, chỉ cần biết hỏi.

Về an toàn, người địa phương thường nhắc nhau mấy điều đơn giản khi đi về khuya: để túi xách, điện thoại kín đáo, không dừng xe ở chỗ quá vắng, khoá cửa và cổng cẩn thận. Ở nhà trọ, nên thống nhất với chủ nhà giờ đóng cổng và cách ra vào ban đêm. Những điều này không riêng gì Gò Vấp, mà là thói quen chung khi sống ở một thành phố đông người.

Cuối tuần: một nhịp khác của vùng đông dân

Sáng thứ bảy, chủ nhật, Gò Vấp dậy muộn hơn ngày thường một chút. Giờ cao điểm buổi sáng gần như biến mất, các con đường lớn thông thoáng, quán cà phê và quán ăn sáng lại đông vì người ta có thời gian ngồi lâu. Chợ đông các bà nội trợ đi mua đồ nấu bữa cơm cuối tuần cho cả nhà; siêu thị, khu mua sắm đông các gia đình có con nhỏ.

Buổi chiều cuối tuần là lúc các khoảng xanh đông nhất. Công viên Văn hoá Gia Định, công viên Làng hoa, các sân bóng mini, sân cầu lông trong vùng kín người chơi thể thao, trẻ con chạy nhảy. Người ở trọ tranh thủ giặt giũ, dọn phòng, đi chợ nấu một bữa ra hồn; nhiều nhóm bạn hẹn nhau đi ăn, đi xem phim ở các trung tâm mua sắm. Ở các xóm đạo, sáng chủ nhật là giờ lễ, con hẻm quanh nhà thờ đông người hơn hẳn.

Tối cuối tuần, các phố ăn uống trên những trục quen như Nguyễn Văn Nghi, Phan Văn Trị, Quang Trung đông vui đến khuya. Với người muốn làm việc riêng như sửa nhà, chuyển phòng, thì cuối tuần lại là lúc khó gọi thợ và đường hẻm đông xe, nên nhiều người chọn làm vào ngày thường.

Mùa mưa và mùa nắng làm nhịp ngày đổi ra sao

Sài Gòn có hai mùa rõ rệt, và nhịp sống ở Gò Vấp đổi theo mùa. Mùa khô, nắng gắt buổi trưa làm đường phố vắng hẳn từ khoảng mười một giờ đến đầu giờ chiều; người ta tranh thủ làm việc ngoài trời vào sáng sớm và chiều muộn, quán nước mía, trà đá đông khách. Đêm oi bức, nhiều nhà mở cửa ngồi trước hiên hóng mát, con hẻm vì thế đông người đến khuya.

Mùa mưa, những cơn mưa chiều thường đến bất chợt và trùng giờ tan tầm, khiến kẹt xe càng nặng. Một số đoạn đường và nhiều con hẻm nền thấp bị ngập sau mưa lớn, người dân quen kê đồ lên cao, đi đường vòng, hoặc ngồi chờ ở quán ven đường cho nước rút. Áo mưa luôn nằm sẵn trong cốp xe; người đi làm xa thường về sớm hơn hoặc muộn hơn để tránh giờ mưa trùng giờ cao điểm.

Người mới đến nên theo dõi dự báo thời tiết, để ý những đoạn hay ngập trên đường mình đi và hỏi hàng xóm về tình trạng con hẻm khi mưa lớn. Chi tiết về các điểm hay ngập và cách đi được viết ở mục đường phố và giao thông của trang.

Cũng nên chuẩn bị cho những ngày nắng nóng kéo dài: che chắn cửa sổ hướng tây, giữ nước uống trong nhà, hạn chế ra ngoài giữa trưa với người già và trẻ nhỏ. Những thay đổi nhỏ trong giờ giấc theo mùa là cách người Gò Vấp lâu năm vẫn sống thoải mái với khí hậu của thành phố.

Câu hỏi thường gặp

Chợ ở Gò Vấp mở cửa từ mấy giờ?

Không có giờ chung cho mọi chợ. Theo quan sát, các chợ dân sinh thường đông từ khoảng năm, sáu giờ sáng và vãn sau chín, mười giờ; một số chợ có thêm buổi chiều. Nếu cần chắc chắn, hãy hỏi ban quản lý chợ hoặc tiểu thương tại chỗ.

Giờ nào đi từ Gò Vấp ra sân bay Tân Sơn Nhất đỡ kẹt?

Thường ngoài các khung cao điểm sáng và chiều ngày thường thì đường thoáng hơn. Dù vậy, khu quanh sân bay có thể đông bất cứ lúc nào do lượng chuyến bay. Nên tính dư thời gian, xem tình trạng giao thông trên ứng dụng bản đồ trước khi đi, nhất là ngày mưa.

Gò Vấp có nhiều chỗ ăn khuya không?

Có. Nhiều trục đường và hẻm lớn có quán ăn bán đến khuya như hủ tiếu, cháo, cơm, lẩu, nướng. Xe hủ tiếu gõ, bánh mì vẫn đi ngang các hẻm vào buổi tối. Quán nào mở đến giờ nào thì thay đổi theo từng nơi, nên hỏi trực tiếp.

Cuối tuần ở Gò Vấp người ta thường đi đâu?

Người Gò Vấp cuối tuần hay ra công viên, đi cà phê, ăn uống, mua sắm ở siêu thị, trung tâm thương mại, hoặc về thăm họ hàng. Người có con nhỏ thường cho con chơi ở công viên, sân chơi. Mục Công viên, làng hoa và mảng xanh có bài chi tiết hơn.

Mùa mưa ảnh hưởng nhịp sống ở Gò Vấp thế nào?

Mưa lớn, nhất là vào giờ tan tầm, làm giao thông chậm hơn và một số đoạn đường, hẻm trũng có thể ngập tạm thời. Người dân thường mang áo mưa sẵn, tránh ra đường lúc mưa to, và dời việc không gấp sang lúc tạnh mưa. Đi làm sớm hơn vào mùa mưa là thói quen phổ biến.