Khi đi xem phòng trọ ở Gò Vấp, hãy kiểm tra theo thứ tự từ ngoài vào trong: con hẻm và đường ra, chỗ để xe, lối thoát khi có sự cố, rồi mới đến căn phòng, điện nước, ẩm mốc và tiếng ồn. Mang theo điện thoại để chụp ảnh, một sạc nhỏ để thử ổ điện, và một danh sách câu hỏi viết sẵn để không quên giữa lúc chủ nhà nói chuyện.
Mỗi lần xem phòng chỉ mất hai mươi đến ba mươi phút, nhưng những gì bỏ sót sẽ theo bạn suốt thời gian thuê. Danh sách dưới đây gom từ những phàn nàn hay gặp của người ở trọ trong các khu dân cư đông đúc phía bắc sân bay, nơi phòng trọ nằm xen trong nhà dân, dãy trọ và chung cư mini.
Ngoài con hẻm: điều quyết định nhiều hơn bạn nghĩ
Trước khi bước vào cổng, hãy dừng lại ở đầu hẻm vài phút và quan sát. Những thứ ở đây không sửa được bằng tiền, nên phải chấp nhận hoặc bỏ qua ngay từ đầu.
- Độ rộng hẻm: hai xe máy tránh nhau được không, ô tô nhỏ vào được tới đâu. Hẻm quá hẹp thì khi chuyển đồ, gọi xe cứu thương hay có cháy đều khó.
- Đèn hẻm buổi tối: nếu xem phòng ban ngày, hỏi hàng xóm hoặc quay lại buổi tối xem hẻm có sáng không, có ai qua lại không.
- Độ cao mặt hẻm so với đường: hẻm dốc xuống từ đường chính là hẻm hứng nước khi mưa lớn. Nhìn chân tường các nhà để tìm vết ố ngang.
- Hàng xóm: sát quán nhậu, xưởng gỗ, tiệm sửa xe, điểm tập kết rác thì tiếng ồn và mùi sẽ là chuyện hằng ngày.
- Đường ra trục chính: đi bao lâu thì tới đường lớn, có phải qua nút giao đông như Ngã Sáu Gò Vấp vào giờ đi làm không.
Nếu con hẻm đã có một điểm bạn chắc chắn không chịu được, hãy cảm ơn và đi tiếp, đừng để căn phòng đẹp làm bạn quên lý do.
Cổng, chỗ để xe và lối thoát
Người ở trọ Gò Vấp phần lớn đi xe máy, nên chỗ để xe là chuyện sống còn. Hỏi xe để ở đâu, có khoá cổng không, ai giữ chìa, có camera chung không, có giới hạn số xe mỗi phòng không. Nhà để xe chật kín đến mức phải dắt xe ra vào từng chiếc mỗi sáng sẽ khiến bạn trễ giờ thường xuyên. Nếu bạn đi xe điện, hỏi rõ có được sạc trong nhà không và sạc ở đâu, vì nhiều chủ nhà giờ cấm sạc trong phòng hoặc chỉ cho sạc ở khu riêng.
Giờ giấc cổng cũng phải hỏi thẳng: cổng đóng lúc mấy giờ, về muộn thì làm sao, có dùng khoá vân tay, thẻ từ hay chìa riêng. Người làm ca, làm quán ăn tối, sinh viên đi làm thêm rất dễ va chạm với chủ nhà nếu hai bên không nói trước.
Nếu nhà có nhiều phòng, nhìn số xe đang để và tưởng tượng giờ bảy giờ sáng khi ai cũng dắt xe ra. Hỏi thêm chủ nhà có cho để xe qua đêm ngoài hẻm không; ở nhiều khu dân cư, xe để ngoài qua đêm là mời kẻ gian, và hàng xóm cũng không vui khi lối đi bị chắn. Một nhà trọ có bãi xe rộng, có mái che, có người trông hoặc camera rõ góc là điểm cộng đáng trả thêm chút tiền.
Cuối cùng là lối thoát. Đứng trong hành lang, tự hỏi: nếu có khói ở cầu thang thì đi đâu? Có lối thứ hai lên sân thượng hay xuống đất không, cửa sổ có bị khung sắt hàn kín không, có bình chữa cháy và đèn thoát hiểm không. Phần này được bàn kỹ ở bài riêng về phòng cháy nhà trọ, nhưng khi đi xem phòng, chỉ cần một phút để nhìn và ghi lại.
Trong phòng: nhìn gì, thử gì
Khi đã vào phòng, hãy làm theo bảng dưới đây. Đừng ngại mở tủ, bật vòi nước, cắm sạc thử; chủ nhà tử tế sẽ không phiền vì điều đó.
| Hạng mục | Cách kiểm tra | Dấu hiệu đáng lo |
|---|---|---|
| Tường và trần | Nhìn góc trần, sau tủ, quanh cửa sổ, mép nhà vệ sinh | Vệt ố vàng, mốc đen, sơn phồng, mùi ẩm khó chịu |
| Nước | Mở vòi ở bồn rửa và nhà tắm vài phút, xả bồn cầu | Nước yếu, đục, có mùi; thoát sàn chậm, mùi cống bốc lên |
| Điện | Cắm sạc thử từng ổ, bật hết đèn, quạt, máy lạnh nếu có | Ổ lỏng, có vết cháy xém, dây điện đi nổi chằng chịt, cầu dao không có nhãn |
| Cửa sổ và thông gió | Mở cửa sổ, xem nhìn ra đâu, có gió không | Phòng không cửa sổ, cửa sổ quay vào tường sát nhà bên, quạt hút hỏng |
| Khoá và cửa | Thử khoá cửa phòng, cửa sổ, hỏi ai giữ chìa dự phòng | Khoá cũ không đổi giữa các lượt thuê, cửa không khoá trong được |
| Tiếng ồn | Đóng cửa, im lặng vài phút | Nghe rõ tiếng xe, máy bay, phòng bên, quán xá; tường mỏng |
| Nội thất kèm theo | Đếm và chụp ảnh từng món, thử máy lạnh, máy nước nóng | Đồ hỏng mà chủ bảo "cứ dùng tạm", không ghi vào biên bản |
Chụp ảnh tất cả các góc, nhất là chỗ đã hư hỏng sẵn. Những ảnh này có giá trị khi trả phòng và tính lại tiền cọc.
Điện, nước và các khoản phí: hỏi cách tính, không chỉ hỏi số
Ở nhà trọ thành phố, tiền điện nước có thể tính theo nhiều cách: theo đồng hồ riêng từng phòng, theo đầu người, khoán theo tháng, hoặc theo giá chủ nhà tự đặt. Bài này không nêu con số vì mức giá thay đổi và mỗi nhà một khác, nhưng nguyên tắc hỏi thì giống nhau: phòng có đồng hồ điện riêng không, ai đọc số và đọc vào ngày nào, có được chụp số đồng hồ không, tính theo bậc của ngành điện hay theo giá cố định.
Các khoản khác cũng nên hỏi rõ từ đầu: phí internet, phí rác, phí giữ xe, phí vệ sinh hành lang, phí máy giặt chung nếu có. Một căn phòng có giá thuê thấp nhưng nhiều khoản phụ, cộng lại có khi cao hơn căn khác. Hãy đề nghị chủ nhà ghi tất cả các khoản này vào hợp đồng hoặc ít nhất vào tin nhắn để sau này đối chiếu.
Với nước, hỏi nhà dùng nước máy hay nước giếng khoan qua lọc. Phần lớn khu dân cư Gò Vấp đã có nước máy, nhưng vẫn có nhà dùng thêm nước giếng cho sinh hoạt. Nếu nước có mùi tanh, màu vàng nhạt hay đóng cặn trên vòi, nên hỏi kỹ và cân nhắc.
Câu hỏi nên hỏi chủ nhà, và cách đọc câu trả lời
Người thuê trước trả phòng vì sao? Câu trả lời thật thà kiểu "về quê", "chuyển chỗ làm" là bình thường. Nếu chủ nhà né tránh hoặc nói xấu người cũ, hãy chú ý thêm các dấu hiệu khác.
Phòng này đã ở được bao lâu, có ai ở lâu không? Nhà trọ có người ở nhiều năm thường là nhà ổn: chủ hợp lý, sự cố được sửa nhanh.
Hư hỏng thì báo ai, sửa trong bao lâu? Nghe để biết chủ có ở gần không, có người quản lý không, hay mọi việc phải tự lo.
Có được nấu ăn, nuôi thú cưng, có khách ở lại không? Quy định khắt khe không xấu, miễn rõ ràng và hợp lối sống của bạn. Không hỏi trước thì dễ va chạm về sau.
Khi trả phòng, tiền cọc trả lại thế nào? Chủ nhà nói rõ được điều kiện là dấu hiệu tốt. Câu "để tính sau" là lý do để đề nghị ghi rõ vào hợp đồng.
Ghi chép và so phòng sau khi đi xem
Xem quá ba phòng trong một ngày, các chi tiết sẽ lẫn vào nhau. Một cách ghi đơn giản giúp quyết định nhanh và ít hối hận.
- Đặt tên mỗi phòng theo đặc điểm dễ nhớ, kèm địa chỉ đầy đủ và tên phường mới.
- Chấm từng mục: đường đi, hẻm, để xe, an toàn, điện nước, ẩm mốc, tiếng ồn, chủ nhà, mỗi mục chỉ ba mức tốt, tạm, không được.
- Gạch ngay phòng nào có một mục "không được" ở phần an toàn hoặc phần đường đi.
- Cộng các khoản cố định mỗi tháng theo cách tính chủ nhà đã nói, so tổng chứ không so giá phòng.
- Với hai phòng còn lại, quay lại xem lần hai vào buổi tối hoặc lúc mưa trước khi đặt cọc.
Ghi chép kỹ không làm bạn chậm hơn; nó giúp bạn tránh phải chuyển trọ lần nữa chỉ sau vài tháng.
Sạch sẽ và côn trùng: những thứ chỉ thấy khi chịu để ý
Khí hậu nóng ẩm quanh năm khiến gián, kiến, muỗi, chuột là chuyện thường ở nhà phố trong hẻm. Điều cần biết không phải là có hay không, mà là nhiều hay ít và chủ nhà xử lý thế nào. Mở cửa tủ bếp, nhìn góc gầm bồn rửa, mép tủ quần áo: phân gián là những chấm đen nhỏ, phân chuột là hạt dài sẫm màu. Thấy nhiều thì hỏi lần gần nhất nhà được phun diệt côn trùng là khi nào và ai làm.
Muỗi là chuyện của cả khu, nhất là gần kênh rạch, vũng nước đọng, chậu cây kiểng nhiều nước. Hỏi xem cửa sổ có lưới chắn không; nếu không, có được tự lắp không. Mùa mưa cũng là mùa sốt xuất huyết ở thành phố, nên một tấm lưới chắn muỗi đáng giá hơn một món nội thất đẹp.
Rác cũng nói nhiều điều. Nhà có chỗ để rác chung gọn gàng, giờ đổ rác cố định, hành lang sạch thường là nhà có người quản lý chu đáo. Hành lang bừa bộn, túi rác để ngoài cửa phòng qua đêm là dấu hiệu chuyện vệ sinh chung không ai lo. Hãy nhìn nhà vệ sinh chung nếu có, vì đó là nơi phản ánh rõ nhất cách mọi người trong nhà sống với nhau.
Chung cư mini, dãy trọ hay phòng trong nhà dân: thêm vài điểm riêng
Chung cư mini. Nhiều tầng, nhiều phòng, có thang máy nên tiện, nhưng mật độ người cao. Để ý thang bộ thoát hiểm có thông ra ngoài không, có bị chất đồ không, bãi xe dưới tầng trệt có tách khỏi lối thoát không, thang máy có được bảo trì không. Hỏi số phòng và số người ở để hình dung giờ cao điểm sáng.
Dãy trọ một trệt. Thường thoáng, dễ thoát khi có sự cố, xe để ngay trước cửa phòng. Đổi lại, phòng sát nhau, tường chung mỏng, tiếng sinh hoạt nghe rõ. Xem mái tôn có chống nóng không, vì mùa nắng phòng mái tôn rất bí vào buổi chiều.
Phòng trong nhà dân. Yên tĩnh, an ninh tốt, nhưng riêng tư ít hơn và phải theo nếp nhà chủ. Hỏi rõ phần nào dùng chung, phần nào riêng; xem đường từ phòng ra cổng có phải đi qua phòng khách nhà chủ không.
Nhà nguyên căn chia phòng. Một người thuê cả căn rồi cho người khác thuê lại từng phòng. Cần hỏi người đó có được chủ nhà đồng ý cho thuê lại không, vì nếu không, quyền của người thuê sau rất mong manh.
Câu hỏi thường gặp
Có nên đặt cọc ngay khi vừa xem phòng ưng ý?
Nếu đã kiểm tra đủ và đọc được hợp đồng, có thể đặt cọc để giữ phòng, nhưng phải có giấy nhận cọc ghi rõ số tiền, thời hạn giữ phòng và điều kiện hoàn cọc. Đừng đặt cọc khi chưa thấy phòng thật hoặc chưa biết người nhận tiền có đúng là chủ nhà hay người được chủ uỷ quyền.
Làm sao biết phòng có bị ẩm mốc lâu ngày?
Nhìn kỹ góc trần, phía sau tủ, quanh khung cửa sổ và chân tường nhà vệ sinh. Mùi ẩm khi vừa mở cửa là dấu hiệu rõ. Phòng mới sơn lại có thể che vết mốc, nên hỏi thời điểm sơn và để ý các mảng sơn phồng hoặc bong.
Xem phòng ban ngày có đủ không?
Không đủ với những ai ngủ nông hoặc về muộn. Ban ngày khó biết hẻm có tối không, quán xá quanh đó ồn đến mấy giờ, tiếng máy bay buổi tối thế nào. Nếu phòng nằm trong danh sách cuối cùng, nên quay lại thêm một lần vào buổi tối.
Phòng không có cửa sổ có nên thuê không?
Phòng không cửa sổ thường bí, dễ ẩm và phụ thuộc hoàn toàn vào máy lạnh, quạt hút. Nếu vẫn thuê, cần có quạt hút hoạt động tốt và biết lối thoát khi có khói. Người ở lâu dài nên ưu tiên phòng có ít nhất một ô cửa mở ra không gian thoáng.
Chủ nhà không cho chụp ảnh phòng khi xem thì sao?
Có thể chủ ngại lộ đồ đạc của người đang ở. Nhưng khi đã thuê, bạn cần chụp ảnh tình trạng phòng lúc nhận để làm bằng chứng khi trả. Nếu đến lúc nhận phòng mà chủ vẫn không cho ghi nhận tình trạng, đó là dấu hiệu đáng cân nhắc.
Nên đi xem phòng một mình hay rủ người đi cùng?
Rủ thêm một người đi cùng sẽ an toàn hơn và có thêm đôi mắt nhìn những chỗ bạn bỏ sót. Nếu đi một mình, báo cho người thân biết địa chỉ và giờ hẹn, nhất là khi hẹn qua mạng với người chưa quen.