Ở trọ chung chủ là thuê một phòng trong căn nhà mà gia đình chủ cũng đang sống; ở ghép là nhiều người chia một phòng hoặc một căn nhà để chia chi phí. Cả hai kiểu đều rất phổ biến ở Gò Vấp, nơi nhiều gia đình có nhà phố trong hẻm dư một hai phòng, và nơi sinh viên, người mới đi làm cần chỗ ở vừa túi tiền. Cái lợi là rẻ, an toàn, có người quen bên cạnh; cái khó là phải chia sẻ không gian, giờ giấc và thói quen.
Kinh nghiệm chung của những người đã ở lâu là: mâu thuẫn hiếm khi đến từ chuyện lớn, mà từ những chuyện nhỏ không ai nói ra từ đầu, như ai rửa chén, tắt đèn lúc mấy giờ, bạn bè đến chơi tới khuya. Bài này gom những thoả thuận nên có ngay từ ngày đầu.
Ở chung chủ: có gì khác dãy trọ
Ở dãy trọ, mỗi phòng gần như một căn hộ thu nhỏ, chủ nhà có khi ở chỗ khác, ít gặp mặt. Ở chung chủ thì khác: bạn đi chung cổng, có khi chung cầu thang, chung nhà vệ sinh, nghe tiếng sinh hoạt của gia đình chủ hằng ngày. Ở các xóm lâu đời của Gò Vấp, như những khu nhà dân quanh Nguyễn Văn Lượng, Dương Quảng Hàm hay các con hẻm sau chợ, kiểu ở này rất thường gặp.
Mặt tốt là an ninh khá chặt, có người trông nhà khi bạn đi vắng, nhận giúp hàng, nhắc khi quên khoá cửa. Nhiều người ở trọ kể lại họ được chủ nhà cho chén chè, nhắc mang áo mưa, giúp khi ốm. Với sinh viên mới từ tỉnh lên, đó là một chỗ dựa không nhỏ.
Mặt khó là sự riêng tư bị thu hẹp. Bạn khó về muộn mà không gây tiếng động, khó đưa bạn bè về chơi, và phải theo nếp nhà người ta: giờ ăn, giờ ngủ, ngày giỗ, ngày Tết. Nếu bạn là người sống về đêm hoặc thích tự do hoàn toàn, kiểu ở này có thể khiến cả hai bên mệt mỏi.
Những điều nên thoả thuận với chủ nhà ngay từ đầu
Giờ giấc. Cổng đóng mấy giờ, về muộn thì báo trước ra sao, có chìa riêng không. Đừng nghĩ "để xem đã" — chính chuyện giờ giấc làm nhiều người phải chuyển trọ sớm.
Khu vực dùng chung. Bếp có được nấu không, nấu vào giờ nào, tủ lạnh có ngăn riêng không, máy giặt dùng theo lịch nào. Mọi thứ nói rõ thì không ai phải ngại.
Khách đến chơi. Bạn bè, người yêu, người thân đến chơi tới mấy giờ, có được ở lại qua đêm không, có cần báo trước không. Nhà có trẻ nhỏ hoặc người già thường có quy định chặt hơn.
Tiếng ồn và đồ đạc cá nhân. Nghe nhạc, gọi điện, chơi game có cần đeo tai nghe sau giờ nào; đồ của bạn để ở đâu, xe để chỗ nào.
Ngày đặc biệt của gia đình chủ. Giỗ, Tết, cưới hỏi: có thể nhà sẽ đông người, ồn hơn bình thường. Hỏi trước để chuẩn bị, và cân nhắc phụ một tay nếu thấy hợp.
Thú cưng, hút thuốc. Hai chuyện dễ gây mâu thuẫn nhất trong nhà ở chung. Phải hỏi và được đồng ý rõ ràng trước khi chuyển vào.
Ở ghép: chọn người trước, chọn phòng sau
Ở ghép là cách phổ biến để sinh viên và người mới đi làm ở Gò Vấp chia chi phí, nhất là quanh khu Đại học Công nghiệp trên đường Nguyễn Văn Bảo hay các trục có nhiều văn phòng. Nhưng một người bạn cùng phòng không hợp có thể làm hỏng cả một năm, dù phòng đẹp đến đâu.
Trước khi chốt, hãy nói chuyện thẳng với người sẽ ở cùng về những thói quen cơ bản: giờ ngủ, giờ đi làm, có hay nấu ăn không, có hút thuốc không, thường xuyên có khách không, mức độ gọn gàng mỗi người chấp nhận được. Hai người cùng thức khuya hoặc cùng dậy sớm sẽ dễ sống với nhau hơn nhiều so với một người ca ngày một người ca đêm chung một phòng nhỏ.
Ở ghép với người quen chưa hẳn dễ hơn người lạ. Bạn thân có thể ngại nói ra điều khó chịu, rồi dồn nén thành mâu thuẫn lớn. Với người lạ tìm qua nhóm trên mạng, hãy gặp mặt ít nhất một lần, trò chuyện một lúc, và nếu được thì hỏi qua người đã từng ở cùng họ.
Chia tiền ở ghép: các cách hay dùng
Không có cách chia nào hoàn hảo; quan trọng là cả nhóm thống nhất trước khi chuyển vào và ghi lại. Các con số trong mọi ví dụ của bạn nên lấy từ hoá đơn thật của phòng.
| Cách chia | Làm thế nào | Hợp khi | Điểm dễ vướng |
|---|---|---|---|
| Chia đều | Tiền phòng, điện, nước, mạng chia đều đầu người | Phòng một không gian, mọi người sinh hoạt tương tự | Người ít ở nhà thấy thiệt |
| Chia theo diện tích | Người ở góc rộng hoặc có cửa sổ trả nhiều hơn | Căn nhiều phòng có kích thước khác nhau | Khó thống nhất giá trị từng góc |
| Điện theo thiết bị | Tiền phòng chia đều, điện máy lạnh tính riêng người dùng | Có người dùng máy lạnh nhiều hơn hẳn | Phải có cách đo hoặc ước lượng công bằng |
| Quỹ chung | Mỗi người góp một khoản cố định hằng tháng cho đồ dùng chung | Nhóm hay nấu ăn chung, mua đồ chung | Cần một người giữ quỹ và ghi chép rõ |
Dù chọn cách nào, nên có một bảng ghi chép chung trên điện thoại, mỗi lần chi tiền chung là ghi vào. Cuối tháng đối chiếu một lần, tránh cảnh nhớ nhầm rồi nghi ngờ nhau.
Nội quy nhỏ cho phòng ở ghép
Nhiều nhóm ở ghép lâu năm có những quy tắc đơn giản, không viết thành văn nhưng ai cũng nhớ. Dưới đây là những điều thường thấy, bạn có thể chọn và điều chỉnh cho nhóm mình:
- Lịch trực vệ sinh luân phiên theo tuần: quét phòng, đổ rác, lau nhà vệ sinh.
- Rửa chén ngay sau khi ăn, không để qua đêm vì kiến, gián đến rất nhanh trong khí hậu nóng ẩm.
- Giờ yên lặng buổi tối, sau giờ đó gọi điện ra hành lang hoặc đeo tai nghe.
- Báo trước khi có khách ở lại, và không quá số đêm cả nhóm đã thống nhất.
- Đồ ăn riêng dán tên hoặc để ngăn riêng; đồ dùng chung hết thì người phát hiện mua và ghi vào quỹ.
- Ai dọn đi phải báo trước đủ thời gian để nhóm tìm người thay, hoặc tự tìm người thay được cả nhóm đồng ý.
Nội quy không cần dài. Ba, bốn điều mà ai cũng làm được tốt hơn mười điều chỉ nằm trên giấy.
Khi có va chạm: nói sớm, nói riêng, nói cụ thể
Mâu thuẫn ở chung là chuyện bình thường. Cách xử lý mới quyết định nó nhỏ đi hay to ra. Điều hay gặp nhất là để bụng quá lâu, đến khi bùng ra thì đã chồng chất nhiều chuyện. Khi có điều không vui, hãy nói sớm, nói riêng chứ không nói trước mặt người khác, và nói về hành động cụ thể chứ không nói về con người. "Tối qua nhạc mở tới khuya làm mình mất ngủ" dễ nghe hơn nhiều so với "bạn lúc nào cũng ồn".
Với chủ nhà, cũng vậy. Nếu có điều chưa hợp, như giờ cổng quá sớm so với lịch làm mới, hãy đề nghị một cuộc trò chuyện, đưa ra phương án cụ thể. Nhiều chủ nhà ở Gò Vấp là người lớn tuổi, rất quý người thuê lễ phép, chủ động báo trước và giữ nhà sạch sẽ. Sự tin cậy ấy giúp bạn dễ được linh động khi cần.
Trong nhóm ở ghép, nên có một buổi họp ngắn mỗi tháng, chẳng hạn khi đối chiếu tiền điện nước. Đó là lúc tự nhiên để ai có điều gì chưa vui thì nói ra, thay vì đợi đến khi dồn lại.
Nếu đã cố gắng mà vẫn không hợp, chuyển đi trong hoà khí vẫn tốt hơn ở lại trong căng thẳng. Báo trước đủ thời gian theo thoả thuận, dọn phòng sạch, bàn giao đầy đủ; một lời cảm ơn khi rời đi giữ cho bạn một mối quan hệ tốt, biết đâu sau này còn cần.
Ở ghép với người lạ: giữ tài sản và giữ mình
Phòng ở ghép thường không có chỗ nào khoá riêng cho từng người. Đồ quý như laptop, giấy tờ, tiền mặt nên để trong một chiếc hộp hoặc vali có khoá; giấy tờ quan trọng có bản chụp lưu trên điện thoại. Không để mật khẩu wifi, mật khẩu điện thoại, mã khoá cổng dán lên tường cho tiện, vì khách của bạn cùng phòng cũng sẽ thấy.
Những tuần đầu, chưa nên cho mượn tiền, cho mượn xe, đứng tên giùm hợp đồng hay vay mượn gì lớn. Phần lớn người ở ghép là người tử tế như bạn, nhưng cẩn thận lúc đầu giúp tránh những câu chuyện đáng tiếc mà người ở trọ lâu năm ở thành phố nào cũng từng nghe. Khi đã quen, sự tin cậy sẽ đến tự nhiên.
Với bạn nữ ở ghép, nên hỏi kỹ phòng chỉ dành cho nữ hay ở chung giới, nhà vệ sinh có khoá trong không, chủ nhà có ở cùng không. Báo cho người thân địa chỉ chỗ ở mới và tên người ở cùng. Nếu cảm thấy không an toàn vì bất kỳ lý do gì, chuyển đi sớm, kể cả mất một phần cọc, vẫn đáng hơn là cố chịu.
Ở chung nhà có trẻ nhỏ, người già: những điều tế nhị
Nhiều nhà cho thuê phòng ở Gò Vấp là gia đình ba thế hệ: ông bà, cha mẹ, con nhỏ cùng sống, phòng dư cho thuê thêm để có thu nhập. Ở những nhà như vậy, vài thói quen nhỏ giúp bạn được quý. Đi nhẹ, nói khẽ vào giờ trưa vì người già và trẻ nhỏ thường ngủ trưa. Đóng cổng cẩn thận để trẻ không chạy ra hẻm. Không hút thuốc trong nhà, kể cả ở ban công.
Khi gia đình chủ có việc buồn, như đám tang, nhà sẽ đông người suốt nhiều ngày. Một lời hỏi thăm, tạm hạn chế khách khứa, giữ yên lặng trong những ngày ấy là cách cư xử được người lớn trong xóm đánh giá cao. Ngày Tết, gia đình chủ có thể cúng kiếng, có khách tới chúc Tết từ sáng sớm; nếu bạn ở lại thành phố, chào hỏi một câu là đủ.
Những nhà có người già thường dậy rất sớm, mở cổng, quét sân từ lúc trời chưa sáng; người thuê về khuya nên nhẹ tay khi dắt xe, tắt máy từ đầu hẻm nếu có thể.
Ngược lại, bạn cũng có quyền đề nghị những điều hợp lý: trẻ không vào phòng khi bạn vắng, đồ đạc của bạn không bị dùng chung nếu chưa hỏi. Nói nhẹ nhàng và sớm, hầu hết các gia đình đều hiểu.
Câu hỏi thường gặp
Ở trọ chung chủ có an toàn hơn dãy trọ không?
Thường an ninh tốt hơn vì luôn có người trong nhà, người lạ khó ra vào. Nhưng an toàn còn phụ thuộc lối thoát hiểm, hệ thống điện và cách quản lý của chủ nhà. Khi xem phòng, vẫn cần kiểm tra cầu thang, cửa sổ, ổ điện như với bất kỳ nhà trọ nào.
Tìm người ở ghép ở Gò Vấp qua đâu?
Nhiều người tìm qua bạn bè, đồng nghiệp, nhóm sinh viên của trường hoặc các nhóm cho thuê và tìm người ở ghép trên mạng xã hội. Dù tìm ở đâu, hãy gặp mặt trực tiếp, trao đổi thói quen sinh hoạt, và không chuyển tiền giữ chỗ cho người chưa gặp.
Một người ở ghép dọn đi đột ngột thì sao?
Nếu nhóm đã thoả thuận trước về báo trước và tìm người thay, người dọn đi phải chịu phần tiền đến khi có người thay hoặc hết thời gian báo trước. Không có thoả thuận thì rất dễ tranh cãi, nên hãy ghi lại điều này ngay từ ngày đầu, kể cả chỉ bằng tin nhắn nhóm.
Có nên nấu ăn chung khi ở ghép?
Nấu chung tiết kiệm và vui, nhưng cần quỹ chung, lịch đi chợ và lịch rửa chén rõ ràng. Nếu giờ giấc mỗi người quá khác nhau, nấu riêng nhưng thỉnh thoảng ăn chung cuối tuần là cách nhiều nhóm chọn để vừa tiện vừa giữ không khí thân thiện.
Chủ nhà vào phòng khi người thuê vắng nhà có được không?
Phòng đang cho thuê là không gian riêng của người thuê. Trừ trường hợp khẩn cấp như cháy, rò nước, chủ nhà nên báo trước và có sự đồng ý của người thuê. Điều này nên được nói rõ khi ký hợp đồng để hai bên cùng tôn trọng.
Ở chung chủ có phải tham gia việc nhà của gia đình chủ không?
Không bắt buộc, trừ khi đã thoả thuận, ví dụ được giảm tiền phòng để đổi lấy trông nhà. Nhưng phụ giúp những việc nhỏ khi nhà có giỗ, có việc là cách nhiều người ở trọ giữ quan hệ thân tình với chủ nhà.