Gò Vấp có ít nhất một trường đại học công lập lớn đặt cơ sở chính trên địa bàn là Trường Đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh, trên đường Nguyễn Văn Bảo, cùng một số cơ sở đào tạo của các trường đại học ngoài công lập và các trường cao đẳng, trung cấp. Vì nằm giữa Phú Nhuận, Bình Thạnh, Tân Bình và Quận 12 cũ, lại có trục Phạm Văn Đồng nối thẳng sang Thủ Đức, học sinh Gò Vấp có thể chọn trường trong một vòng bán kính khá rộng mà vẫn ở nhà đi học.
Bài viết dành cho học sinh lớp 12 ở Gò Vấp và phụ huynh đang tính chuyện đại học, cũng như bạn ở tỉnh khác sắp lên học tại một trường trên địa bàn. Nội dung tập trung vào bản đồ trường, chuyện đi lại, và những điều cần tự kiểm tra; đời sống sinh viên quanh khu trường, chuyện ăn ở, làm thêm có bài riêng ở mục con người và mục nhà ở. Bài không ghi điểm chuẩn hay học phí, vì những con số đó thay đổi hằng năm và cần tra từ thông báo chính thức của từng trường.
Trường Đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh: cái tên gắn với Gò Vấp
Với nhiều người ở thành phố, nhắc tới đại học ở Gò Vấp là nhắc tới Đại học Công nghiệp, thường gọi tắt theo tên tiếng Anh là IUH. Trường trực thuộc Bộ Công Thương, có cơ sở chính trên đường Nguyễn Văn Bảo, gần Ngã Sáu Gò Vấp và các trục Nguyễn Kiệm, Phạm Văn Đồng. Tiền thân của trường là một cơ sở đào tạo kỹ thuật lâu đời ở vùng này, được nâng lên thành trường đại học vào đầu những năm 2000.
Trường đào tạo nhiều nhóm ngành gắn với công nghiệp và dịch vụ: kỹ thuật cơ khí, điện, điện tử, công nghệ thông tin, hoá học, môi trường, may thời trang, kinh tế, kế toán, quản trị, ngoại ngữ và nhiều ngành khác. Danh sách ngành, phương thức tuyển sinh và chỉ tiêu mỗi năm được trường công bố trong đề án tuyển sinh; học sinh nên đọc trực tiếp đề án thay vì nghe lại qua nhóm chat.
Sự có mặt của một trường lớn như vậy định hình cả một khu: phòng trọ, quán cơm, tiệm photo, cửa hàng văn phòng phẩm, quán cà phê học nhóm dày lên trên Nguyễn Văn Bảo, Phạm Ngũ Lão, Nguyễn Thái Sơn và các hẻm quanh đó. Giờ vào học buổi sáng và tan học buổi chiều, đoạn đường quanh cổng trường đông hẳn. Với sinh viên nhà ở Gò Vấp, ưu thế lớn là có thể đi bộ, đi xe đạp hay xe buýt ngắn tới trường, tiết kiệm đáng kể so với thuê trọ.
Các cơ sở đào tạo khác trên địa bàn và lân cận
Ngoài Đại học Công nghiệp, một số trường đại học ngoài công lập đặt cơ sở đào tạo tại Gò Vấp, ví dụ Đại học Văn Lang có một cơ sở trên đường Dương Quảng Hàm. Các trường này thường bố trí từng khối ngành hay từng khoá học ở những cơ sở khác nhau, nên học sinh cần hỏi rõ mình sẽ học chủ yếu ở cơ sở nào trong bốn năm, vì điều đó quyết định chỗ ở và quãng đường đi học.
Gò Vấp cũng có các trường cao đẳng, trung cấp và trung tâm đào tạo nghề, nhiều nơi nằm trên các trục Quang Trung, Lê Văn Thọ, Phan Văn Trị hay trong khu dân cư. Danh sách thay đổi theo thời gian do sáp nhập, đổi tên, dời địa điểm; trang tra cứu chính thức của cơ quan quản lý giáo dục nghề nghiệp và của Bộ Giáo dục và Đào tạo là nơi để kiểm tra trường còn được phép tuyển sinh hay không.
Trong bán kính đi lại hằng ngày, sinh viên Gò Vấp còn có rất nhiều lựa chọn ở Bình Thạnh, Phú Nhuận, Tân Bình, Quận 12 cũ và khu trung tâm. Nhờ vậy, bài toán thường không phải là "có trường không" mà là "chọn ngành nào, trường nào hợp, và đi học có chịu nổi quãng đường không".
Đi học xa từ Gò Vấp: sang Thủ Đức và các hướng khác
Nhiều học sinh Gò Vấp đỗ vào các trường thuộc Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh hay các trường khác ở khu Thủ Đức. Trục Phạm Văn Đồng chạy từ Gò Vấp qua cầu Bình Lợi mới về phía Thủ Đức là tuyến quen thuộc, rộng và đi nhanh hơn nhiều so với lối cũ qua nội thành, nhưng giờ cao điểm vẫn đông, nhất là đoạn giao với Quốc lộ 13 và đoạn gần nút giao Linh Đông. Quãng đường đủ dài để sinh viên phải cân nhắc giữa đi về mỗi ngày và thuê chỗ ở gần trường.
Một cách tính thực tế: đi thử lộ trình vào sáng thứ hai và chiều thứ sáu, lúc đông nhất, rồi nhân thời gian ấy với số ngày học trong tuần. Nếu mỗi ngày mất hơn hai giờ đi về, sức khoẻ và thời gian tự học bị ảnh hưởng rõ. Có gia đình chọn cho con ở ký túc xá năm đầu để quen trường, sau đó mới tính đi về khi lịch học thưa hơn.
Hướng đi về trung tâm, Bình Thạnh, Phú Nhuận thì phải qua các trục Nguyễn Kiệm, Phan Văn Trị, Nơ Trang Long hay Phan Đăng Lưu, đều đông vào giờ đi làm. Hướng Tân Bình, Tân Phú thì men theo các đường quanh sân bay Tân Sơn Nhất như Phạm Văn Bạch, Trường Chinh. Mùa mưa, một số đoạn ngập khiến thời gian đi học dao động. Xe buýt có các tuyến chạy qua Gò Vấp; số tuyến, lộ trình nên tra trên ứng dụng xe buýt của thành phố tại thời điểm đi.
Chọn trường khi nhà ở Gò Vấp: trình tự gợi ý
Học sinh và phụ huynh có thể đi theo thứ tự dưới đây thay vì bắt đầu từ danh sách điểm chuẩn:
- Chọn nhóm ngành trước: con thích và có khả năng ở lĩnh vực nào, nghề đó ra trường làm gì, ở đâu.
- Liệt kê các trường có ngành đó trong bán kính đi lại chấp nhận được từ Gò Vấp, kể cả các trường ở khu Thủ Đức nếu sẵn sàng ở ký túc xá.
- Đọc đề án tuyển sinh của từng trường: phương thức xét, tổ hợp môn, chỉ tiêu, điều kiện phụ, chương trình đào tạo.
- Xem điểm chuẩn ba năm gần nhất theo đúng phương thức con định dùng, so với điểm thi thử thực tế.
- Đến tận nơi xem trường vào một ngày bình thường: phòng học, thư viện, xưởng thực hành, cách sinh viên đi lại.
- Tính tổng chi phí cả khoá học theo thông báo chính thức của trường, cộng chi phí đi lại hoặc chỗ ở.
- Đặt nguyện vọng theo khung có trường mong muốn, trường vừa sức và trường dự phòng.
Trình tự này giúp tránh chọn trường chỉ vì gần nhà hay vì bạn bè cùng lớp chọn. Gần nhà là một lợi thế thật ở Gò Vấp, nhưng nên là yếu tố cân nhắc sau khi đã chắc ngành học hợp.
Kiểm tra trước khi nhập học và đóng tiền
Kênh thông tin chính thức. Mùa tuyển sinh xuất hiện nhiều trang, nhóm chat mang tên trường nhưng không phải của trường. Chỉ tin thông báo trên trang chính thức của trường và trên hệ thống tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Trường, ngành còn được phép tuyển. Trước khi đóng học phí, kiểm tra ngành đã được mở theo quy định và trường không bị đình chỉ tuyển sinh. Thông tin này có trên cổng thông tin của cơ quan quản lý.
Học ở cơ sở nào. Với trường nhiều cơ sở, hỏi rõ năm nhất, năm hai học ở đâu, các năm sau có chuyển không. Đây là điều quyết định việc ở Gò Vấp đi học hay phải thuê trọ.
Đơn vị liên kết. Một số trung tâm giới thiệu tuyển sinh không phải là trường. Đóng tiền cho trung tâm thay vì trường là rủi ro; hãy đóng trực tiếp theo hướng dẫn chính thức của trường.
Giấy tờ nhập học. Chuẩn bị theo danh sách trường gửi, thường gồm giấy báo trúng tuyển, giấy tờ tùy thân, học bạ, giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời. Sinh viên ở tỉnh lên nên mang thêm bản sao dự phòng.
Học nghề, cao đẳng: một lối đi đáng cân nhắc
Không phải học sinh nào cũng hợp với đại học ngay sau lớp 12. Ở một vùng dân cư và dịch vụ như Gò Vấp, nhu cầu thợ điện, điện lạnh, sửa xe, cơ khí, bếp, chăm sóc sắc đẹp, kế toán thực hành, kỹ thuật viên công nghệ thông tin luôn có. Các trường cao đẳng và trung cấp trên địa bàn và lân cận đào tạo thời gian ngắn hơn, nặng thực hành, và có lộ trình liên thông lên đại học cho người muốn học tiếp.
Khi chọn trường nghề, hãy xem xưởng thực hành có máy móc thật không, giáo viên có kinh nghiệm nghề không, trường có liên kết thực tập với doanh nghiệp không. Hỏi sinh viên khoá trước về việc làm sau khi ra trường là cách kiểm tra tốt hơn mọi tờ giới thiệu. Những thông tin như tỷ lệ có việc làm mà trường công bố nên được đọc kèm câu hỏi: đo thế nào, trong bao lâu sau tốt nghiệp.
Với gia đình ở Gò Vấp, học nghề gần nhà còn có lợi là vừa học vừa làm thêm được, giảm áp lực chi phí. Danh bạ doanh nghiệp trên địa bàn của trang cũng có thể giúp người học hình dung các cơ sở cùng ngành nghề đang hoạt động quanh mình, trước khi xin thực tập hay việc làm.
Gia đình có con học đại học ngay tại Gò Vấp: những điều nên bàn trước
Ở nhà đi học là lựa chọn của rất nhiều gia đình Gò Vấp, và nó kéo theo vài chuyện nên nói rõ từ đầu. Thứ nhất là nhịp sinh hoạt. Lịch đại học không đều như phổ thông: có hôm học sáng, hôm học tối, có tuần dồn bài nhóm tới khuya. Một căn nhà ống trong hẻm, nhiều thế hệ cùng ở, cần thoả thuận về giờ giấc, chỗ học riêng, chuyện bạn bè đến làm bài nhóm, để cả nhà không mệt mỏi vì nhau.
Thứ hai là phương tiện. Sinh viên năm nhất thường bắt đầu chạy xe máy trên những trục đông như Nguyễn Kiệm, Phạm Văn Đồng, Quang Trung. Đây là lúc gia đình nên nói chuyện nghiêm túc về đội mũ bảo hiểm đúng cách, không sử dụng điện thoại khi lái, không chở quá số người, không đi khi đã uống rượu bia sau các buổi liên hoan lớp. Quãng đường ngắn trong vùng không có nghĩa là an toàn hơn: phần lớn va chạm xảy ra ở chính những ngã tư quen thuộc.
Thứ ba là chi tiêu. Ở nhà giúp tiết kiệm tiền trọ, nhưng chi phí học liệu, đi lại, ăn trưa ở trường, hoạt động câu lạc bộ cộng lại cũng đáng kể. Nhiều sinh viên Gò Vấp làm thêm ở các quán ăn, cửa hàng, trung tâm gia sư ngay trong vùng. Làm thêm vừa phải giúp trưởng thành, nhưng nếu lấn sang giờ học thì cái giá là kết quả học tập. Gia đình nên cùng con đặt giới hạn hợp lý ngay từ học kỳ đầu.
Câu hỏi thường gặp
Ở Gò Vấp có trường đại học công lập nào?
Trường Đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh có cơ sở chính trên đường Nguyễn Văn Bảo. Ngoài ra còn có cơ sở đào tạo của một số trường khác và các trường cao đẳng, trung cấp. Danh sách đầy đủ và còn hiệu lực nên tra trên cổng thông tin chính thức của cơ quan quản lý giáo dục.
Nhà ở Gò Vấp học trường ở Thủ Đức có nên đi về mỗi ngày?
Tuỳ lịch học, phương tiện và sức khoẻ. Đi qua trục Phạm Văn Đồng thuận hơn trước nhưng giờ cao điểm vẫn đông. Nên đi thử vào giờ học thật trong vài ngày; nếu mỗi ngày mất quá nhiều thời gian, ký túc xá ở năm đầu là phương án đáng cân nhắc.
Sinh viên tỉnh khác lên học ở Gò Vấp cần đăng ký tạm trú không?
Có. Người đến ở tại nơi khác nơi thường trú trong thời gian dài phải đăng ký tạm trú theo quy định về cư trú, dù ở ký túc xá hay phòng trọ. Chủ nhà hoặc ký túc xá thường hướng dẫn; thủ tục chi tiết nằm ở mục thủ tục hành chính của trang.
Làm sao biết một trường cao đẳng còn được tuyển sinh?
Tra trên cổng thông tin của cơ quan quản lý giáo dục nghề nghiệp và trang chính thức của trường, xem quyết định cho phép đào tạo ngành đó. Nếu thông tin trên mạng mâu thuẫn, liên hệ trực tiếp phòng đào tạo của trường và chỉ đóng tiền theo hướng dẫn chính thức.
Có nên chọn trường gần nhà ở Gò Vấp dù ngành không thích lắm?
Gần nhà tiết kiệm thời gian và chi phí, nhưng học bốn năm một ngành không hợp dễ dẫn tới chán học hoặc phải học lại. Nên ưu tiên ngành phù hợp trước, sau đó trong số các trường có ngành ấy mới tính tới yếu tố gần nhà.
Học xong cao đẳng có học tiếp đại học được không?
Được, theo hình thức liên thông hoặc xét tuyển theo quy định hiện hành. Mỗi trường đại học có điều kiện riêng về ngành phù hợp, thời gian làm việc và cách xét. Khi chọn trường cao đẳng, nên hỏi trước về các trường đại học đã có chương trình liên thông.