Mở quán ăn hay quán cà phê ở Gò Vấp thuận ở chỗ khách đông và ăn ngoài nhiều, khó ở chỗ cạnh tranh rất dày và khách nhạy với giá. Quán trụ được thường làm đúng ba việc: chọn khu theo nhóm khách cụ thể (sinh viên, người đi làm, gia đình trong hẻm), có đủ giấy tờ cơ bản ngay từ đầu (đăng ký kinh doanh, điều kiện an toàn thực phẩm, phòng cháy), và giữ được quan hệ tốt với khu phố.
Bài viết cho người định mở quán quy mô nhỏ và vừa trong vùng Gò Vấp cũ, nay là sáu phường Gò Vấp, Hạnh Thông, An Nhơn, Thông Tây Hội, An Hội Tây, An Hội Đông. Bài không nêu giá món, giá thuê hay khen chê quán nào; các thủ tục chỉ viết ở mức nguyên lý vì quy định có thể thay đổi, bạn cần kiểm lại với phường và cơ quan chuyên môn khi làm.
Ba nhóm khách chính và khu thường gặp
Thực khách ở Gò Vấp không đồng nhất. Chọn nhóm khách trước rồi mới chọn mặt bằng sẽ dễ hơn làm ngược lại.
| Nhóm khách | Khu thường gặp | Họ cần gì | Giờ cao điểm |
|---|---|---|---|
| Sinh viên | Quanh Đại học Công nghiệp trên đường Nguyễn Văn Bảo, các khu nhà trọ phía bắc vùng | Phần ăn no, giá mềm, chỗ ngồi lâu, wifi | Trưa, tối, khuya mùa thi |
| Người đi làm | Dọc Quang Trung, Nguyễn Kiệm, Phạm Văn Đồng, quanh văn phòng và bệnh viện | Nhanh, gọn, đều vị, mang đi được | Sáng sớm, trưa |
| Gia đình trong khu | Hẻm lớn, khu dân cư quanh Lê Đức Thọ, Phạm Văn Chiêu, Phan Văn Trị | Sạch, quen, có món cho trẻ, đặt mang về | Tối, cuối tuần |
| Người đi qua | Trục đi về phía bắc như Nguyễn Oanh, Quang Trung đoạn xa | Dừng nhanh, chỗ để xe | Giờ tan tầm |
Mỗi nhóm khách kéo theo một kiểu quán. Quán cơm phần nhắm sinh viên cần bếp nhanh, giá ổn; quán cà phê cho người đi làm cần mở sớm và bán mang đi; quán gia đình cần sạch sẽ, chỗ để xe và món ổn định. Một quán cố chiều cả ba nhóm thường không làm tốt nhóm nào.
Đọc mật độ quán trước khi mở
Ở nhiều đoạn đường Gò Vấp, quán cà phê, trà sữa, cơm tấm, bún, hủ tiếu đứng sát nhau. Điều này không có nghĩa là không mở được, mà có nghĩa là phải biết mình khác ở đâu. Trước khi mở, hãy đi bộ một vòng bán kính vài trăm mét quanh mặt bằng, ghi lại có bao nhiêu quán cùng loại, quán nào đông vào giờ nào, giá bán ở mức nào, khách là ai.
Một số khoảng trống hay gặp: món ăn sáng ở khu chỉ có quán chiều tối; món của một vùng miền ít quán làm trong khu (khu đông người miền Trung, miền Bắc nhưng ít quán đúng vị); quán sạch sẽ, có chỗ ngồi thoáng ở khu toàn quán vỉa hè; quán bán mang đi nhanh ở khu toàn quán ngồi lâu. Khoảng trống thật là chỗ có nhu cầu mà chưa ai đáp ứng tốt, không phải chỗ chưa có ai mở vì không có khách.
Danh bạ doanh nghiệp của trang chỉ gồm công ty nên không phản ánh hết các quán gia đình; ứng dụng bản đồ và ứng dụng giao đồ ăn cho bức tranh đầy đủ hơn về mật độ quán, dù không hoàn toàn chính xác. Tự đi khảo sát vẫn là cách tin được nhất.
Giấy tờ cơ bản cho một quán nhỏ
Dưới đây là các bước thường gặp với quán ăn, quán cà phê quy mô hộ gia đình. Tuỳ quy mô, loại hình và quy định hiện hành, danh sách có thể khác; hãy hỏi ủy ban phường và cơ quan chuyên môn trước khi làm.
- Đăng ký hộ kinh doanh (hoặc thành lập công ty nếu quy mô lớn, có nhiều chi nhánh). Sau khi bỏ cấp quận, nơi tiếp nhận đăng ký hộ kinh doanh đã thay đổi; kiểm trên cổng dịch vụ công hoặc hỏi phường.
- Thực hiện đăng ký thuế, kê khai theo phương pháp hiện hành cho hộ kinh doanh; tìm hiểu nghĩa vụ dùng hoá đơn điện tử nếu thuộc diện phải dùng.
- Đáp ứng điều kiện an toàn thực phẩm: tuỳ loại hình và quy mô, có thể phải xin giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện hoặc ký cam kết bảo đảm an toàn thực phẩm với cơ quan quản lý ở địa phương.
- Người trực tiếp chế biến cần có kiến thức về an toàn thực phẩm và sức khoẻ phù hợp theo quy định.
- Rà điều kiện phòng cháy chữa cháy: bình chữa cháy, lối thoát, dây điện, vị trí bếp gas; với cơ sở lớn hơn có thể phải làm thủ tục với cơ quan phòng cháy.
- Nếu treo biển hiệu lớn hoặc quảng cáo ngoài trời, kiểm quy định về biển hiệu và quảng cáo.
- Nếu có phát nhạc, tổ chức biểu diễn, kiểm quy định về bản quyền âm nhạc và về tiếng ồn khu dân cư.
Luật phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ mới có hiệu lực từ giữa năm 2025 cùng các văn bản hướng dẫn có thể thay đổi yêu cầu với từng loại cơ sở. Đừng dựa vào kinh nghiệm của quán mở vài năm trước.
An toàn thực phẩm trong một bếp nhỏ ở nhà ống
Tách sống và chín. Bếp nhà ống thường chật, dễ để thịt sống, rau chưa rửa sát đồ đã nấu. Dùng thớt, dao, khay riêng cho sống và chín, đánh dấu bằng màu cho dễ nhớ.
Kiểm soát nhiệt độ. Khí hậu nóng ẩm quanh năm khiến đồ ăn để ngoài nhanh hỏng. Thức ăn chín bày bán nên giữ nóng hoặc giữ lạnh, không để nhiệt độ phòng quá lâu; tủ lạnh, tủ mát không nhồi quá đầy.
Nguồn nguyên liệu có ghi chép. Mua ở chợ Gò Vấp, chợ Hạnh Thông Tây hay đầu mối ở nơi khác đều được, miễn là có nguồn rõ ràng, giữ hoá đơn hoặc ghi chép người bán. Khi có sự cố, đây là thứ cơ quan kiểm tra hỏi đầu tiên.
Nước và đá. Dùng nước sạch từ hệ thống cấp nước, đá viên mua từ cơ sở có nguồn gốc. Đá là thứ hay bị bỏ quên trong quán cà phê, quán nước.
Rác và cống. Dầu mỡ đổ thẳng xuống cống làm tắc cống hẻm, gây ngập và mùi, dễ khiến hàng xóm phản ánh. Gom dầu mỡ thải riêng, đặt bẫy mỡ ở chỗ thoát nước bếp, hợp đồng thu gom rác đúng giờ.
Sống chung với hẻm và hàng xóm
Phần lớn quán ăn ở Gò Vấp nằm sát nhà dân. Khói bếp than, mùi chiên xào, tiếng ồn quán nhậu buổi tối, xe khách đậu chắn cửa là những nguồn mâu thuẫn hay gặp. Một vài lần phản ánh lên tổ dân phố, phường có thể dẫn tới kiểm tra, nhắc nhở, và khiến chủ nhà ngần ngại gia hạn hợp đồng.
Cách phòng tốt nhất là tính từ khi thiết kế: hút khói đưa lên cao thay vì thổi ra hẻm, chọn bếp gas hay bếp điện thay bếp than ở nơi chật, cách âm khu bàn ghế, quy định giờ đóng cửa hợp lý. Khi khai trương, ghé chào các nhà sát bên, cho họ biết cách liên lạc với chủ quán nếu có chuyện, thường giải quyết được phần lớn khúc mắc trước khi thành căng thẳng.
Chỗ để xe của khách là chuyện riêng của Gò Vấp, nơi hẻm hẹp và vỉa hè nhỏ. Nếu khách đậu tràn sang cửa nhà bên cạnh, người bị ảnh hưởng là hàng xóm chứ không phải quán. Quán nên có người hướng dẫn để xe gọn, hoặc thoả thuận với bãi giữ xe gần đó vào giờ đông.
Bán qua ứng dụng giao đồ ăn: lợi và hại
Ở khu đông sinh viên và người đi làm như Gò Vấp, một phần lớn đơn hàng của nhiều quán đến từ ứng dụng giao đồ ăn. Ứng dụng giúp quán nhỏ trong hẻm sâu tiếp cận khách mà không cần mặt tiền đắt, nhưng đổi lại là phí hoa hồng, áp lực khuyến mãi và sự phụ thuộc vào thuật toán xếp hạng.
Trước khi dựa vào ứng dụng, hãy tính lãi trên từng món sau khi trừ phí nền tảng và chi phí bao bì. Nhiều quán bán rất nhiều đơn nhưng gần như không lãi vì món giá thấp mà phí tính theo phần trăm. Một cách làm hay gặp là có thực đơn riêng cho kênh giao hàng, gồm những món giữ chất lượng tốt khi mang đi, với giá đã tính phí nền tảng.
Bao bì mang đi cũng là chuyện của khu phố: rác hộp nhựa, ly nhựa nhiều lên, và việc đổ rác bừa bãi trước cửa quán dễ gây phản ánh. Chọn bao bì phù hợp, có thùng rác cho tài xế giao hàng và khách, giữ vỉa hè sạch là cách giữ hoà khí.
Vốn, người làm và nhịp mùa của một quán ở Gò Vấp
Quán ăn nhỏ ở Gò Vấp thường do gia đình đứng bếp, thuê thêm một vài người phụ. Người phụ quán hay là sinh viên làm thêm hoặc người từ tỉnh lên, nên biến động khá lớn: đầu năm học dễ tìm người, cuối năm học và trước Tết dễ thiếu người. Chủ quán nên tính trước phương án khi một người nghỉ đột ngột, ví dụ thực đơn gọn hơn vào những tuần thiếu người.
Nhịp khách cũng theo mùa. Khu quanh trường vắng hẳn trong kỳ nghỉ hè và mấy tuần Tết, khi sinh viên về quê. Khu dân cư gia đình thì ngược lại, Tết vắng vài ngày đầu rồi đông lại nhanh. Mùa mưa, từ khoảng tháng năm tới tháng mười một, những trận mưa chiều tối làm vắng khách ngồi quán vỉa hè nhưng tăng đơn mang về. Quán tính dòng tiền theo năm, không theo tháng đông nhất, sẽ đỡ hụt hơi.
Vốn lưu động hay bị đánh giá thấp. Ngoài tiền sửa sang và mua dụng cụ, quán cần tiền để nhập nguyên liệu, trả lương, trả tiền thuê trong mấy tháng đầu khi doanh thu chưa đủ bù. Người mở quán lần đầu nên để riêng một khoản đủ chi phí cố định vài tháng, không dồn hết vào trang trí.
Những sai lầm hay gặp của quán mới
Thực đơn quá dài. Nhiều món nghĩa là nhiều nguyên liệu tồn, bếp chậm, chất lượng không đều. Quán nhỏ trụ lâu ở Gò Vấp thường chỉ có vài món làm thật tốt.
Trang trí trước, tính toán sau. Chi rất nhiều cho nội thất để chụp ảnh đẹp nhưng chưa thử bán thử nấu với khách thật. Thử bán vài tuần với quy mô nhỏ, nghe phản hồi rồi mới đầu tư thêm.
Giảm giá khai trương quá sâu. Khách tới vì giảm giá thường đi khi hết giảm. Khuyến mãi nên nhắm vào việc cho khách thử món, không biến quán thành nơi chỉ đông khi rẻ.
Bỏ qua giấy tờ vì "quán nhỏ". Đến khi bị kiểm tra hoặc hàng xóm phản ánh mới đi làm thì vừa tốn kém vừa có thể phải tạm ngưng. Làm đủ từ đầu nhẹ hơn nhiều.
Chọn mặt bằng vì rẻ. Mặt bằng rẻ trong hẻm cụt, khuất tầm nhìn hay hay ngập thường rẻ có lý do. Tiết kiệm tiền thuê mà mất khách thì không đáng; hãy so tiền thuê với lượng khách thực tế đếm được.
Câu hỏi thường gặp
Mở quán ăn nhỏ ở Gò Vấp có cần đăng ký kinh doanh không?
Phần lớn trường hợp có. Quán ăn, quán cà phê hoạt động thường xuyên tại một địa điểm thường phải đăng ký hộ kinh doanh hoặc thành lập doanh nghiệp. Một số hoạt động rất nhỏ, lưu động có thể thuộc diện không phải đăng ký theo quy định riêng. Hỏi ủy ban phường nơi đặt quán để biết chính xác.
Quán cà phê có phải xin giấy an toàn thực phẩm không?
Quán cà phê là cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống nên phải đáp ứng điều kiện an toàn thực phẩm. Tuỳ quy mô và loại hình, có thể phải xin giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện hoặc thuộc diện ký cam kết. Quy định đã thay đổi qua nhiều lần, nên kiểm với cơ quan quản lý an toàn thực phẩm hiện hành.
Mở quán gần trường Đại học Công nghiệp có dễ đông khách không?
Khu quanh trường đông sinh viên nên nhu cầu ăn uống lớn, nhưng cũng là nơi tập trung rất nhiều quán. Khách sinh viên nhạy với giá và theo lịch học, vắng vào kỳ nghỉ hè, nghỉ Tết. Cần tính doanh thu theo mùa, không lấy tháng đông nhất làm chuẩn.
Dùng bếp than trong hẻm có bị cấm không?
Không có quy định chung cấm mọi bếp than, nhưng khói bếp than trong hẻm hẹp dễ gây phản ánh về ô nhiễm và có rủi ro cháy. Khu dân cư có thể có quy định riêng về vệ sinh môi trường. Nếu dùng, cần hệ thống hút khói tốt và đặt bếp xa vật dễ cháy.
Có được đặt bàn ghế ra vỉa hè trước quán không?
Chỉ được sử dụng vỉa hè ở những nơi và trong phạm vi chính quyền thành phố cho phép, có thể phải làm thủ tục và nộp phí. Tự ý bày bàn ghế lấn vỉa hè có thể bị xử lý. Khi tính doanh thu, đừng tính trên số ghế đặt ngoài vỉa hè.
Quán ăn trong hẻm có cần bình chữa cháy không?
Nên có, kể cả khi quy định không bắt buộc với quy mô của bạn. Quán ăn có bếp gas, dầu mỡ, dây điện nhiều là nơi dễ phát sinh cháy. Bình chữa cháy phù hợp, đặt ở chỗ dễ lấy, kiểm tra định kỳ, cùng lối thoát thông thoáng là những việc tối thiểu.