Ở Gò Vấp có ba lựa chọn chính khi gửi con đi học mầm non: trường mầm non công lập theo địa bàn, trường mầm non tư thục, và nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập quy mô nhỏ, rất nhiều cái nằm ngay trong hẻm. Cả ba đều hợp pháp khi được cấp phép, khác nhau ở số chỗ, giờ giấc, cơ sở vật chất và cách quản lý. Không có loại nào tốt hơn tuyệt đối; điều quyết định là cơ sở cụ thể đó có giấy phép, có không gian an toàn, có người trông trẻ được đào tạo và có giờ đón hợp với nhịp đi làm của gia đình.
Bài viết giúp phụ huynh đang ở Gò Vấp, nhất là các gia đình trẻ thuê nhà, có một cách xem xét có trình tự: biết cần hỏi gì, nhìn vào đâu khi đến thăm, và nhận ra dấu hiệu nên cân nhắc lại. Bài không nêu tên hay xếp hạng trường nào, cũng không ghi học phí, vì mức thu thay đổi theo năm và theo từng cơ sở.
Vì sao chuyện gửi trẻ ở Gò Vấp khó hơn nhiều nơi
Gò Vấp có đặc điểm dân cư khiến nhu cầu gửi trẻ luôn cao: rất nhiều gia đình trẻ, nhiều cặp vợ chồng từ các tỉnh lên lập nghiệp, ông bà ở quê nên không có người trông con ban ngày. Giờ làm việc của bố mẹ cũng đa dạng, người làm văn phòng ở trung tâm, người làm ca ở khu chế xuất, người buôn bán ở chợ Gò Vấp, chợ Hạnh Thông Tây từ sáng sớm tới tối.
Trong khi đó, trường mầm non công lập cần sân chơi, phòng học đạt chuẩn, nên không thể mở dày như nhu cầu. Khoảng trống được lấp bằng các trường tư thục và rất nhiều nhóm trẻ thuê nhà phố trong hẻm, cải tạo tầng trệt thành phòng sinh hoạt. Mô hình này tiện, gần nhà, giờ giấc linh hoạt, nhưng chất lượng chênh lệch lớn. Phụ huynh vì thế cần biết cách tự đánh giá thay vì chỉ chọn chỗ gần nhất hay chỗ có bảng hiệu đẹp nhất.
Một yếu tố riêng của vùng này là nhà ống sâu, nhiều tầng, cầu thang hẹp. Một nhóm trẻ đặt trên lầu hai, lầu ba của một căn nhà như vậy sẽ có những rủi ro mà một trường có sân rộng không gặp: thoát hiểm khi có cháy, trẻ leo cầu thang, thiếu ánh sáng và chỗ vận động. Đây là những điểm cần xem kỹ khi đi thăm.
So sánh ba loại hình mầm non thường gặp
Bảng dưới đây mô tả đặc điểm chung, mỗi cơ sở cụ thể có thể khác. Dùng nó như khung để đặt câu hỏi, không phải để kết luận thay cho việc đến xem tận nơi.
| Tiêu chí | Trường công lập | Trường tư thục | Nhóm trẻ, lớp độc lập |
|---|---|---|---|
| Cách nhận trẻ | Theo kế hoạch tuyển sinh, ưu tiên trẻ trong địa bàn | Theo kế hoạch riêng của trường | Nhận liên tục khi còn chỗ |
| Số chỗ | Thường không đủ cho nhu cầu, nhất là nhóm nhà trẻ | Tuỳ quy mô | Ít, thường vài chục trẻ |
| Cơ sở vật chất | Có sân, phòng học theo chuẩn | Đa dạng, có nơi rất tốt | Thường là nhà phố cải tạo |
| Giờ giấc | Theo giờ hành chính, có thể có giữ trẻ ngoài giờ | Thường linh hoạt hơn | Linh hoạt nhất, có nơi nhận sớm, trả muộn |
| Chương trình | Chương trình giáo dục mầm non của Bộ | Chương trình Bộ, có thể thêm nội dung riêng | Chương trình Bộ ở mức cơ bản |
| Điều cần xem kỹ | Thời điểm đăng ký, điều kiện cư trú | Giấy phép, cam kết chương trình, chi phí phát sinh | Giấy phép, an toàn nhà, số trẻ trên một người trông |
Nhiều gia đình ở Gò Vấp chọn cách kết hợp: cho con đi nhóm trẻ gần nhà ở tuổi nhà trẻ, đến tuổi mẫu giáo thì đăng ký vào trường công lập hoặc tư thục có sân rộng hơn. Cách này giảm áp lực tìm chỗ khi con còn quá nhỏ.
Đi thăm một cơ sở: nhìn gì, hỏi gì
Hãy đến vào giờ trẻ đang sinh hoạt, không chỉ vào buổi tư vấn đã chuẩn bị sẵn. Một lần ghé lúc giữa buổi sáng hoặc giờ ăn trưa cho thấy nhiều hơn mọi tờ giới thiệu.
- Hỏi giấy phép thành lập hoặc quyết định cho phép hoạt động, xem tên và địa chỉ trên giấy có khớp với nơi đang hoạt động không.
- Đếm sơ số trẻ trong một phòng và số người trông, so với cảm nhận về độ chật, độ ồn, mức độ trẻ được để ý.
- Xem lối thoát hiểm: có cửa thoát thứ hai không, cầu thang có chắn an toàn không, bình chữa cháy để ở đâu, cửa sổ có khung chắn không.
- Vào khu bếp và nhà vệ sinh: sạch không, thực phẩm để thế nào, có thực đơn tuần cho phụ huynh xem không.
- Hỏi về người trông trẻ: có giáo viên được đào tạo mầm non không, ai thay khi giáo viên nghỉ.
- Hỏi quy trình đón trả: ai được đón, nhận diện người đón ra sao, xử lý khi trẻ sốt giữa buổi.
- Hỏi rõ các khoản thu, khoản nào bắt buộc, khoản nào tự nguyện, có hoàn lại khi trẻ nghỉ dài ngày không.
Nếu cơ sở né tránh cho xem giấy phép, bếp hay phòng ngủ, đó là tín hiệu nên cân nhắc. Một cơ sở làm ăn đàng hoàng thường sẵn lòng cho phụ huynh xem, chỉ yêu cầu hẹn giờ để không làm gián đoạn giờ ngủ của trẻ.
Những điều riêng của nhóm trẻ trong hẻm Gò Vấp
Hẻm ngập. Một số khu vực của Gò Vấp, nhất là các hẻm thấp gần kênh rạch và về phía sông Vàm Thuật, đọng nước sau các cơn mưa lớn mùa mưa. Hỏi xem nhóm trẻ xử lý ra sao khi hẻm ngập vào giờ đón, có cho phụ huynh đón muộn hơn hay có lối khác không.
Tiếng ồn máy bay. Các khu phía nam và tây nam của Gò Vấp nằm dưới đường bay của sân bay Tân Sơn Nhất. Trẻ thường quen nhanh, nhưng giờ ngủ trưa có thể bị ảnh hưởng. Đến thăm vào giờ ngủ giúp phụ huynh biết phòng ngủ có đủ yên không.
Xe máy trước cửa. Nhóm trẻ trong hẻm thường không có chỗ đậu xe, giờ đón trả thành ùn tắc ngay cửa. Nên để ý khoảng không gian trước cửa có đủ an toàn để trẻ ra vào không, có ai đứng giữ cửa không.
Nhà nhiều tầng. Nếu trẻ sinh hoạt ở tầng trên, phải có chắn cầu thang hai đầu, ban công có lưới, và có lối thoát khi tầng trệt gặp sự cố. Đây là yêu cầu an toàn cơ bản, không phải đòi hỏi quá đáng.
Chủ nhóm đồng thời là chủ nhà. Khi chủ nhóm thuê lại căn nhà, hỏi về thời hạn thuê. Nhóm phải dời chỗ giữa năm học là chuyện từng xảy ra, khiến phụ huynh phải tìm chỗ mới gấp.
Đăng ký trường mầm non công lập ở Gò Vấp
Trường mầm non công lập ở Gò Vấp tuyển sinh theo kế hoạch hằng năm, ưu tiên trẻ trong địa bàn. Từ khi thành phố bỏ cấp quận, đầu mối tuyển sinh mầm non nằm ở ủy ban nhân dân phường và các trường trên địa bàn phường, dưới hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo. Lớp mẫu giáo năm tuổi thường được ưu tiên nhận để trẻ chuẩn bị vào lớp 1, trong khi nhóm nhà trẻ dưới ba tuổi có ít chỗ hơn.
Điều kiện cư trú vẫn là chìa khoá. Gia đình thuê nhà cần đăng ký tạm trú cho trẻ, đúng như với tuyển sinh lớp 1. Thời điểm đăng ký thường rơi vào mùa hè, nên phụ huynh dự định cho con vào trường công nên theo dõi thông báo từ mùa xuân, hỏi trực tiếp các trường mầm non gần nhà về số chỗ dự kiến cho từng độ tuổi.
Phụ huynh cũng nên biết trường công lập thường có chính sách hỗ trợ theo quy định của Nhà nước cho một số đối tượng, và có thể có lớp giữ trẻ ngoài giờ theo thoả thuận. Những thông tin này thay đổi theo năm học và theo chính sách của thành phố, nên hỏi trường hoặc phường để có thông tin đúng, không nên dựa vào bài đăng cũ trên mạng.
Khi con bắt đầu đi học: vài tuần đầu
Tuần đầu đi nhà trẻ hầu như đứa trẻ nào cũng khóc. Điều phụ huynh có thể làm là giữ giờ đưa đón đều đặn, chào con rõ ràng rồi đi thay vì lén bỏ về, và hỏi cô giáo về giờ ăn, giờ ngủ, lượng ăn mỗi ngày. Một cơ sở tốt sẽ chủ động báo cho phụ huynh, có sổ liên lạc hoặc nhóm tin nhắn với từng lớp.
Nên để ý những dấu hiệu bất thường kéo dài: trẻ sợ hãi khi đến cổng, có vết bầm không giải thích được, sụt cân nhanh, thay đổi tính nết rõ rệt. Khi có nghi ngờ, trao đổi trực tiếp với người phụ trách và, nếu cần, báo ủy ban nhân dân phường, nơi quản lý các cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn. Phụ huynh không nên tự quay phim tung lên mạng trước khi làm rõ, vì điều đó có thể ảnh hưởng tới việc xử lý.
Trẻ đi học tập thể dễ mắc các bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ như cảm cúm, tay chân miệng, nhất là vào mùa mưa ở thành phố. Giữ lịch tiêm chủng đầy đủ, cho con nghỉ ở nhà khi sốt và báo cho lớp khi con mắc bệnh lây là cách bảo vệ cả lớp. Khi trẻ có dấu hiệu nặng, đưa đến cơ sở y tế để được khám, không tự chữa theo lời khuyên trên mạng.
Chi phí: hỏi cho rõ thay vì so con số
Tách khoản cố định và khoản phát sinh. Mỗi cơ sở cách tính khác nhau: có nơi gộp tiền ăn vào học phí, có nơi thu riêng; có nơi thu thêm đồ dùng, đồng phục, năng khiếu, giữ trẻ ngoài giờ. So hai nơi chỉ bằng con số học phí thường dẫn tới bất ngờ cuối tháng.
Hỏi cách tính khi trẻ nghỉ. Trẻ nhỏ hay ốm, nghỉ cả tuần là chuyện thường. Hỏi rõ tiền ăn những ngày nghỉ có được trừ không, nghỉ hè có phải đóng giữ chỗ không, chuyển đi giữa chừng thì xử lý thế nào.
Đòi biên nhận cho mọi khoản đóng. Biên lai hay xác nhận chuyển khoản là căn cứ khi có tranh chấp, nhất là với các nhóm trẻ nhỏ. Thoả thuận bằng lời ở đầu hẻm rất dễ bị hiểu khác nhau sau vài tháng.
Đừng đóng trước quá dài. Đóng theo tháng hoặc theo quý giúp gia đình linh hoạt nếu cần đổi chỗ, và giảm rủi ro khi cơ sở gặp vấn đề. Ưu đãi giảm tiền khi đóng cả năm chỉ đáng cân nhắc với nơi đã hoạt động ổn định lâu năm.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết một nhóm trẻ trong hẻm ở Gò Vấp có phép hay không?
Hỏi thẳng chủ nhóm giấy phép hoặc quyết định cho phép hoạt động và xem tên, địa chỉ ghi trên đó. Nếu vẫn chưa yên tâm, có thể hỏi ủy ban nhân dân phường nơi nhóm trẻ đặt cơ sở, vì phường là nơi quản lý các cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn sau khi bỏ cấp quận.
Nên cho con đi nhà trẻ từ mấy tháng tuổi?
Không có một mốc đúng cho mọi gia đình. Quy định ngành giáo dục cho phép nhóm nhà trẻ nhận trẻ từ khá sớm, nhưng việc gửi sớm hay muộn tuỳ sức khoẻ của con, người trông ở nhà và công việc của bố mẹ. Nếu có thể, nhiều phụ huynh chờ con cứng cáp hơn, ăn được cháo, ngủ được giấc trưa.
Trường tư thục có phải dạy theo chương trình của Bộ không?
Cơ sở giáo dục mầm non được cấp phép tại Việt Nam phải thực hiện chương trình giáo dục mầm non do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Trường có thể bổ sung nội dung riêng như ngoại ngữ, năng khiếu, nhưng phần cốt lõi vẫn là chương trình chung. Hãy hỏi trường phần nào là chương trình chung, phần nào là bổ sung có thu thêm.
Nhóm trẻ nhận đến tối muộn có nên gửi không?
Nhóm trẻ trả muộn giúp được các gia đình làm ca, buôn bán ở chợ. Điều cần xem là ai trông trẻ vào giờ muộn, có ăn tối không, có đủ người không khi phần lớn trẻ đã về. Trẻ ở trường quá lâu mỗi ngày cũng mệt, nên nếu được, hãy sắp xếp có người đón sớm vài hôm trong tuần.
Có nên chọn trường gần nhà hay gần chỗ làm của bố mẹ?
Ở Gò Vấp, nhiều phụ huynh làm ở trung tâm hoặc quận khác nên phải đi qua các trục kẹt xe như Nguyễn Kiệm, Phạm Văn Đồng. Gửi gần nhà giúp con không phải ngồi xe lâu và dễ nhờ người thân đón khi bận. Gửi gần chỗ làm thì tiện khi con ốm giữa buổi. Hãy tính quãng đường thật vào giờ cao điểm trước khi quyết định.
Khi nhóm trẻ đột ngột đóng cửa thì phụ huynh làm gì?
Yêu cầu chủ nhóm hoàn lại các khoản đã đóng trước theo thoả thuận và giữ lại biên nhận. Nếu không được giải quyết, phản ánh với ủy ban nhân dân phường. Kinh nghiệm chung là nên đóng tiền theo tháng thay vì đóng trước cả năm với các cơ sở nhỏ, và giữ hợp đồng, biên lai đầy đủ.